{"id":1151,"date":"2021-08-11T18:02:16","date_gmt":"2021-08-11T16:02:16","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1151"},"modified":"2021-08-11T18:02:16","modified_gmt":"2021-08-11T16:02:16","slug":"strozowie-tradycji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1151","title":{"rendered":"Str\u00f3\u017cowie tradycji"},"content":{"rendered":"<p><em>Traditionis custodes <\/em>\u2013 tak w\u0142a\u015bnie nazywa si\u0119 og\u0142oszony 16 lipca 2021 list apostolski papie\u017ca Franciszka dotycz\u0105cy celebracji Mszy \u015bw. wed\u0142ug rytu trydenckiego, obowi\u0105zuj\u0105cego a\u017c do wprowadzenia soborowej reformy liturgicznej. Zawarte w nim decyzje papie\u017ca s\u0105 efektem ponad rocznych konsultacji przeprowadzonych rzez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary, kt\u00f3re dotyczy\u0142y nieprawid\u0142owo\u015bci w korzystaniu z daleko id\u0105cej zgody na sprawowanie Eucharystii w rycie trydenckim udzielonej przez Benedykta XVI. W dokumencie tym Franciszek stwierdza, \u017ce ksi\u0119gi liturgiczne og\u0142oszone po Soborze Watyka\u0144skim II s\u0105 \u201ejedynym wyrazem lex orandi rytu rzymskiego\u201d. Celebrowanie Eucharystii wed\u0142ug rytu trydenckiego jest nadal mo\u017cliwe w wyznaczonych przez biskupa miejscach (jednak nie w ko\u015bcio\u0142ach parafialnych) i ustalonym przez niego czasie. Kap\u0142ani, kt\u00f3rzy pragn\u0105 sprawowa\u0107 Eucharysti\u0119 w tym rycie, musz\u0105 uzyska\u0107 pozwolenie swojego biskupa. Biskup powinien ponadto upewni\u0107 si\u0119, \u017ce grupy wiernych, kt\u00f3re piel\u0119gnuj\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 w rycie trydenckim, nie odrzucaj\u0105 reformy liturgicznej Soboru Watyka\u0144skiego II oraz magisterium ostatnich papie\u017cy.<!--more--><\/p>\n<p>Wraz z tym dokumentem zosta\u0142 tak\u017ce opublikowany list do biskup\u00f3w, w kt\u00f3rym papie\u017c wyja\u015bni\u0142 powody podj\u0119tych decyzji. Pozwolenia udzielone przez Jana Paw\u0142a II i Benedykta XVI na sprawowanie Eucharystii wed\u0142ug rytu trydenckiego by\u0142y nierzadko, jak stwierdza Franciszek, nadu\u017cywane, a przekonanie tych papie\u017cy, \u017ce nie narusz\u0105 one jedno\u015bci ko\u015bcielnej, a wr\u0119cz j\u0105 umocni\u0105 \u2013 lekcewa\u017cone i wykorzystywane \u201edo powi\u0119kszenia dystans\u00f3w, zaostrzenia r\u00f3\u017cnic i budowania przeciwie\u0144stw, kt\u00f3re rani\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i hamuj\u0105 jego post\u0119p, nara\u017caj\u0105c go na ryzyko podzia\u0142\u00f3w\u201d. Franciszek wyra\u017ca jednocze\u015bnie swoj\u0105 dezaprobat\u0119 tak\u017ce wobec nadu\u017cy\u0107 w sprawowaniu nowej posoborowej liturgii, wyra\u017caj\u0105cych si\u0119 w dziwacznej kreatywno\u015bci, prowadz\u0105cej do jej deformacji.<\/p>\n<p>Decyzja papie\u017ca Franciszka dotkn\u0119\u0142a bole\u015bnie osoby i grupy, kt\u00f3re nauczy\u0142y si\u0119 ceni\u0107 i kocha\u0107 przedsoborow\u0105 liturgi\u0119 i w oparciu o uczestnictwo w niej budowa\u0142y swoj\u0105 duchowo\u015b\u0107. Paradoksalnie s\u0105 one szczeg\u00f3lnie liczne w tych krajach, w kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 dawno ju\u017c przesta\u0142 odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105, a ko\u015bcielna codzienno\u015b\u0107 jest naznaczona ze\u015bwiecczeniem i rozpadem dawnych struktur i tradycji. Wiele m\u0142odych os\u00f3b nauczy\u0142o si\u0119 na nowo ceni\u0107 liturgi\u0119 w\u0142a\u015bnie przez kontakt z rytem trydenckim. Jego ograniczenie spowodowa\u0142o now\u0105 fal\u0119 nastroj\u00f3w antypapieskich w kr\u0119gach tradycjonalist\u00f3w. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z podnoszonych zarzut\u00f3w nie s\u0105 ca\u0142kowicie pozbawione racji. Krytyczne g\u0142osy pytaj\u0105 na przyk\u0142ad, jak ma si\u0119 to drastyczne ograniczenie tradycyjnej liturgii do jednoczesnego otwarcia papie\u017ca Franciszka na pr\u00f3by inkulturacji liturgicznej dokonuj\u0105cej si\u0119 w niekt\u00f3rych regionach \u015bwiata, np. w Amazonii? Sk\u0105d taka surowo\u015b\u0107 wobec dawnych, nigdy nie zakazanych form liturgicznych, jakby stanowi\u0142y one g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie eklezjalne w obecnym czasie? Pytania te nabieraj\u0105 szczeg\u00f3lnej ostro\u015bci wobec faktu, \u017ce w innych kontekstach dokonuje si\u0119 daleko id\u0105ca decentralizacja Ko\u015bcio\u0142a, czego wyrazem jest np. projekt rozwoju ko\u015bcielnych struktur synodalnych.<\/p>\n<p>Mimo tych krytycznych pyta\u0144, trzeba jednak dostrzec tak\u017ce te aspekty, kt\u00f3re przemawiaj\u0105 za podj\u0119t\u0105 przez papie\u017ca decyzj\u0105. Komu dane by\u0142o uczestniczy\u0107 w liturgii trydenckiej przed wprowadzeniem soborowej reformy, ten wie, \u017ce jej praktyczna, a wiec tak\u017ce do\u015bwiadczana przez wiernych forma zale\u017ca\u0142a \u2013 jak to zreszt\u0105 ma miejsce tak\u017ce w obecnie obowi\u0105zuj\u0105cej liturgii \u2013 nie od samego rytu, ale od staranno\u015bci i uwagi celebransa. Por\u00f3wnywanie wypacze\u0144 i niedbalstwa w posoborowej liturgii sprawowanej w szeregowych parafiach ze staranno\u015bci\u0105 i podnios\u0142o\u015bci\u0105 liturgii trydenckiej w wybranych miejscach, gdzie zbieraj\u0105 si\u0119 jej zwolennicy z ca\u0142ego regionu i gdzie dodatkowo towarzyszy jej \u015bpiew gregoria\u0144ski, jest ma\u0142o przekonuj\u0105ce.<\/p>\n<p>Soborowa reforma liturgiczna zosta\u0142a wprowadzona ze wzgl\u0119du na to, by liturgia sta\u0142a si\u0119 bardziej zrozumia\u0142a i czytelna i by uczestnictwo w niej nie by\u0142o naznaczone jak\u0105\u015b dziwaczn\u0105 podw\u00f3jno\u015bci\u0105. W praktyce przedsoborowej liturgii akcja liturgiczna stanowi\u0142a cz\u0119sto jedynie t\u0142o dla praktyk indywidualnej pobo\u017cno\u015bci: podczas gdy celebrans sprawowa\u0142 \u015bwi\u0119te czynno\u015bci, wierni odmawiali inne modlitwy, r\u00f3\u017caniec lub \u015bpiewali pie\u015bni. Osobom, szczeg\u00f3lnie m\u0142odym, kt\u00f3re dzisiaj nauczy\u0142y si\u0119 rozumie\u0107 mow\u0119 znak\u00f3w i symboli oraz g\u0142\u0119bi\u0119 liturgii trydenckiej, trzeba zada\u0107 krytyczne pytanie, czy wcze\u015bniej do\u0142o\u017cy\u0142y stara\u0144, by posi\u0105\u015b\u0107 wiedz\u0119 o znaczeniu posoborowej liturgii, kt\u00f3ra w podnios\u0142o\u015bci i wymowie znak\u00f3w w niczym nie ust\u0119puje tej dawnej. U\u017cywane w niej teksty, szczeg\u00f3lnie modlitwy eucharystyczne, stanowi\u0105 nierzadko t\u0142umaczenia staro\u017cytnych tekst\u00f3w liturgicznych, a Pierwsza Modlitwa Eucharystyczna jest po prostu tym samym Kanonem Rzymskim, kt\u00f3ry jest odmawiany w j. \u0142aci\u0144skim w ramach liturgii trydenckiej. \u00a0<\/p>\n<p>Najpowa\u017cniejszy argument przemawiaj\u0105cy za podj\u0119t\u0105 przez papie\u017ca Franciszka decyzj\u0105 dotyczy jednak jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Ot\u00f3\u017c u wielu katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119li na nowo piel\u0119gnowa\u0107 dawn\u0105 liturgi\u0119, zatar\u0142a si\u0119 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy liturgi\u0105 katolick\u0105 a liturgi\u0105 schizmatyck\u0105. Chodzi oczywi\u015bcie o celebracje sprawowane przez cz\u0142onk\u00f3w Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015awi\u0119tego Piusa X, czyli tzw. lefebryst\u00f3w. To stowarzyszenie \u017cycia apostolskiego zosta\u0142o suspendowane w wyniku odrzucenia przez jego cz\u0142onk\u00f3w reform Soboru Watyka\u0144skiego II, szczeg\u00f3lnie reformy liturgii. Odrzucenie postanowie\u0144 soborowych, a szczeg\u00f3lnie wy\u015bwi\u0119cenie w 1988 r. przez abpa Marcela Lefebvra bez zgody Stolicy Apostolskiej czterech biskup\u00f3w, sprawi\u0142o, \u017ce lefebry\u015bci od\u0142\u0105czyli si\u0119 od jedno\u015bci ko\u015bcielnej. Cz\u0119\u015b\u0107 tradycjonalist\u00f3w, kt\u00f3rym zale\u017ca\u0142o na jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, stworzy\u0142o po suspendowaniu w 1988 r. abpa Lefebvra inne bractwo \u2013 Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015bw. Piotra, kt\u00f3rego cz\u0142onkowie, piel\u0119gnuj\u0105 tak\u017ce dawn\u0105 liturgi\u0119, nie odrzucaj\u0105 jednak reformy soborowej oraz nauczania ostatnich papie\u017cy. Swoj\u0105 misj\u0119 sprawuj\u0105 wi\u0119c w pe\u0142nej jedno\u015bci ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i biskupem miejsca. Bior\u0105c pod uwag\u0119 to, \u017ce spos\u00f3b sprawowania liturgii trydenckiej w obydwu grupach jest podobny, wielu wiernych nie zwraca uwagi na dziel\u0105ce ich istotne r\u00f3\u017cnice. Nierzadko wraz z uczestnictwem w sprawowanej przez lefebryst\u00f3w liturgii, pod wp\u0142ywem propagowanego tam nauczania i lektury wierni nabieraj\u0105 dystansu i niech\u0119ci do Magisterium ostatnich papie\u017cy i ca\u0142ej reformy soborowej, a wi\u0119c wchodz\u0105 na drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do od\u0142\u0105czenia si\u0119 od jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Jak mawia\u0142 Jan Pawe\u0142 II, Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u017cyje z Eucharystii. St\u0105d okoliczno\u015b\u0107 ta jest powa\u017cna i trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce papie\u017c Franciszek poczu\u0142 si\u0119 zmuszony do dzia\u0142ania. \u00a0<\/p>\n<p>Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Traditionis custodes \u2013 tak w\u0142a\u015bnie nazywa si\u0119 og\u0142oszony 16 lipca 2021 list apostolski papie\u017ca Franciszka dotycz\u0105cy celebracji Mszy \u015bw. wed\u0142ug rytu trydenckiego, obowi\u0105zuj\u0105cego a\u017c do wprowadzenia soborowej reformy liturgicznej. Zawarte w nim decyzje papie\u017ca s\u0105 efektem ponad rocznych konsultacji przeprowadzonych rzez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary, kt\u00f3re dotyczy\u0142y nieprawid\u0142owo\u015bci w korzystaniu z daleko id\u0105cej zgody na sprawowanie &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/machinek.pl\/?p=1151\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eStr\u00f3\u017cowie tradycji\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1151","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1151"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1152,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1151\/revisions\/1152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}