S\u0142owa te znale\u017a\u0107 mo\u017cna w niejednym \u015bpiewniku z piosenkami turystycznymi i biesiadnymi. Piosenka, w kt\u00f3rej refren ten jest wielokrotnie powtarzany, opowiada w prosty i melancholijny spos\u00f3b o powszechnym do\u015bwiadczeniu up\u0142ywu czasu. Nie ma chyba kultury, kt\u00f3ra nie mia\u0142aby swojego kalendarza. I chocia\u017c bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne kalendarza, zar\u00f3wno lunarne (zwi\u0105zane z fazami ksi\u0119\u017cyca), jak i solarne (zwi\u0105zane z pozornym ruchem s\u0142o\u0144ca na ziemskim niebosk\u0142onie), takie, w kt\u00f3rych lata liczy si\u0119 od narodzin wybitnych os\u00f3b, jak te\u017c takie, kt\u00f3re rozpoczynaj\u0105 si\u0119 od epokowych wydarze\u0144, to jednak potrzeba mierzenia czasu zdaje si\u0119 by\u0107 powszechna i g\u0142\u0119boko tkwi\u0107 w naturze ludzkiej. Cz\u0142owiek czuje si\u0119 wr\u0119cz przymuszony, by mierzy\u0107 czas. Je\u015bli z jakich\u015b powod\u00f3w traci poczucie czasu (np. gdy wybudza si\u0119 po d\u0142u\u017cszym okresie utraty przytomno\u015bci), czuje si\u0119 zdezorientowany i zaniepokojony, dop\u00f3ki kto\u015b nie powie mu, jaki jest dzie\u0144 i kt\u00f3ra jest godzina.<\/p>\n
\u017byjemy w siatce czasoprzestrzennej i inaczej nie jeste\u015bmy w stanie postrzega\u0107 i poznawa\u0107 otaczaj\u0105cego \u015bwiata i naszego w\u0142asnego \u017cycia. Subiektywne poczucie up\u0142ywu czasu jest oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne. Dzieciom czas biegnie wolniej, dlatego te\u017c mog\u0105 cz\u0119sto odczuwa\u0107 nud\u0119 i rozdra\u017cnienie, o czym wie dobrze ka\u017cdy rodzic i nauczyciel. Do\u015bwiadczenie doros\u0142ych jest zgo\u0142a odmienne. W odczuciu ludzi aktywnych w miar\u0119 up\u0142ywu lat kartki spadaj\u0105 z kalendarza z coraz wi\u0119ksz\u0105 szybko\u015bci\u0105, a\u017c wreszcie, b\u0119d\u0105c ju\u017c w bardzo podesz\u0142ym wieku, potrafi\u0105 oni tylko ze zdumieniem pyta\u0107: \u201eKiedy to \u017cycie min\u0119\u0142o?!\u201d.<\/p>\n
Rytua\u0142y zwi\u0105zane z ko\u0144cem starego i pocz\u0105tkiem nowego roku s\u0105 zazwyczaj dobr\u0105 okazj\u0105, by mocniej u\u015bwiadomi\u0107 sobie up\u0142yw czasu. I chocia\u017c w nocy z 31 grudnia starego na 1 stycznia nowego roku nic radykalnie si\u0119 nie zmienia, to jednak cz\u0142owiek ma poczucie \u015bwie\u017co\u015bci i tego, \u017ce zostaje mu podarowany nowy czas. I \u017ce jest go wystarczaj\u0105co du\u017co, by m\u00f3c si\u0119 nim nacieszy\u0107 i niejako rozpocz\u0105\u0107 swoje \u017cycie od nowa.<\/p>\n
W\u0142a\u015bciwa cz\u0142owiekowi zdolno\u015b\u0107 do zapami\u0119tywania i przekazywania informacji o minionych s\u0142owach i wydarzeniach sprawia, \u017ce tworzy si\u0119 historia, kt\u00f3ra nie bez powodu okre\u015blana jest jako nauczycielka narod\u00f3w. Jej znajomo\u015b\u0107 jest istotnym elementem to\u017csamo\u015bci osobowej, a ta z kolei jest nieodzownym czynnikiem psychicznej stabilno\u015bci i poczucia sensu \u017cycia. B\u00f3g konsekwentnie respektuje czasoprzestrzenn\u0105 siatk\u0119, w kt\u00f3rej dzia\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Ludzkie poznanie Boga te\u017c dokonuje si\u0119 nie inaczej, jak tylko w czasie. To, co cz\u0142owiek wie o Bogu, pochodzi z jednej strony z intuicji, kt\u00f3ra mniej czy bardziej rodzi si\u0119 w ka\u017cdym ludzkim sercu, a jej nagromadzenie w postaci do\u015bwiadcze\u0144, opowie\u015bci, zwyczaj\u00f3w, rytua\u0142\u00f3w i kult\u00f3w jest nie tylko przekazywane z pokolenia na pokolenie, ale tak\u017ce zostaje ubogacone i skorygowane w miar\u0119 up\u0142ywu wiek\u00f3w. Z drugiej jednak strony Boga mo\u017cna ostatecznie pozna\u0107 jedynie dzi\u0119ki Jego samoobjawieniu si\u0119. R\u00f3wnie\u017c ono dokonuje si\u0119 jednak w czasie. Biblia nie jest podr\u0119cznikiem pe\u0142nym definicji, ale zestawem wielu historii, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119 zbawienia. B\u00f3g objawia si\u0119 w czasie i poprzez wydarzenia, kt\u00f3re dokonuj\u0105 si\u0119 w czasie. B\u00f3g sam wchodzi w czas w Jezusie Chrystusie, kt\u00f3ry w swojej ludzkiej naturze podlega czasowi: poczyna si\u0119, rodzi i wzrasta i jak ka\u017cda inna istota ludzka podlega czasowi. I chocia\u017c objawienie si\u0119 Boga poprzez S\u0142owo Wcielone dokona\u0142o si\u0119 raz na zawsze, to jednak jego pog\u0142\u0119bione zrozumienie znowu wymaga czasu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 wsp\u00f3lnota ludzi skierowanych ku Ojcu przez Chrystusa w Duchu \u015awi\u0119tym, wzrasta w rozumieniu Bo\u017cego objawienia. Jak wraz z up\u0142ywem stuleci rozwija si\u0119 ludzka wiedza o \u015bwiecie, a wraz z ni\u0105 ewoluuje ludzka kultura, tak te\u017c rozwija si\u0119 teologia i duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska. Chrze\u015bcija\u0144skiej teologii nie da si\u0119 w\u0142a\u015bciwie uprawia\u0107 bez znajomo\u015bci historii, a wi\u0119c bez spojrzenia na czas, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0105\u0142; na gromadzon\u0105 przez wieki refleksj\u0119 nad s\u0142owem Bo\u017cym i na duchowe do\u015bwiadczenie Bo\u017cej obecno\u015bci.<\/p>\n
To co dzieje si\u0119 w historii Ko\u015bcio\u0142a, wydarza si\u0119 w mikroskali tak\u017ce w historii pojedynczego wierz\u0105cego. By wiara pozosta\u0142a \u017cywa, nie mo\u017ce by\u0107 po prostu zakonserwowana, przechowywana w jakiej\u015b duchowej ch\u0142odziarce, w nadziei, \u017ce to uchroni j\u0105 przed przeterminowaniem. Musi si\u0119 rozwija\u0107 w czasie, z dnia na dzie\u0144, z miesi\u0105ca na miesi\u0105c, z roku na rok. Kluczowa jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce podejmowane ci\u0105gle na nowo wysi\u0142ki, by pozosta\u0107 wiernym codziennej osobistej modlitwie oraz niedzielnej Eucharystii, stanowi\u0105 nieodzowny impuls do duchowego rozwoju. Sam up\u0142yw czasu nie daje jeszcze duchowego wzrostu. Dany przez Boga czas trzeba \u015bwiadomie przyj\u0105\u0107 jako dar i szans\u0119 oraz zagospodarowa\u0107 go, pozostawiaj\u0105c wystarczaj\u0105co wiele chwil na spotykanie si\u0119 z Nim.<\/p>\n
Istotnym elementem duchowego rozwoju jest podj\u0119cie wysi\u0142ku, aby \u017cy\u0107 \u015bwiadomie, aby przygl\u0105da\u0107 si\u0119 up\u0142ywaj\u0105cemu czasowi. Dla wielu ludzi ilo\u015b\u0107 bod\u017ac\u00f3w zewn\u0119trznych, jakie do siebie dopuszczaj\u0105 oraz prac, jakie podejmuj\u0105, jest tak du\u017ca, \u017ce maj\u0105 jedynie poczucie, i\u017c czas p\u0119dzi w szalonym tempie, bez \u015bwiadomo\u015bci i smakowania wydarze\u0144, jakie staj\u0105 si\u0119 ich udzia\u0142em. Dlatego tak istotna jest sztuka zatrzymania si\u0119 w codzienno\u015bci i refleksji nad tym, co si\u0119 wydarzy\u0142o. Od wiek\u00f3w znana jest we wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich praktyka rachunku sumienia na koniec dnia, kt\u00f3ra jest znakomitym narz\u0119dziem \u015bwiadomego \u017cycia. Bez tej chwili wytchnienia i kr\u00f3tkiej refleksji nad dobrem, kt\u00f3rego si\u0119 dokona\u0142o i do\u015bwiadczy\u0142o, ale tak\u017ce b\u0142\u0119dami i grzechami, kt\u00f3re si\u0119 pope\u0142ni\u0142o, pojedyncze dni zbijaj\u0105 si\u0119 w mglist\u0105 grud\u0119 i bezrefleksyjnie przemijaj\u0105. Jeden dzie\u0144 to wystarczaj\u0105co kr\u00f3tki okres czasu, by m\u00f3c ogarn\u0105\u0107 go pami\u0119ci\u0105, by niejako odtworzy\u0107 sobie film, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek jest jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wnym aktorem i widzem. Taka refleksja na ko\u0144cu dnia, kt\u00f3ry przechodzi do osobistej historii, pozwala \u015bwiadomie prze\u017cywa\u0107 swoje \u017cycie; pozwala zamkn\u0105\u0107 to, co bezpowrotnie mija, r\u00f3wnie\u017c to, co cz\u0142owiek zmuszony jest zaliczy\u0107 do swoich \u017cyciowych pora\u017cek. W ten spos\u00f3b cz\u0142owiek mo\u017ce przygotowa\u0107 si\u0119 na to, co nadejdzie \u2013 za rok, za dzie\u0144, za chwil\u0119 \u2013 je\u017celi tylko B\u00f3g ofiaruje mu nowy czas, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zape\u0142ni\u0107 i prze\u017cy\u0107\u2026.<\/p>\n
Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0142owa te znale\u017a\u0107 mo\u017cna w niejednym \u015bpiewniku z piosenkami turystycznymi i biesiadnymi. Piosenka, w kt\u00f3rej refren ten jest wielokrotnie powtarzany, opowiada w prosty i melancholijny spos\u00f3b o powszechnym do\u015bwiadczeniu up\u0142ywu czasu. Nie ma chyba kultury, kt\u00f3ra nie mia\u0142aby swojego kalendarza. I chocia\u017c bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne kalendarza, zar\u00f3wno lunarne (zwi\u0105zane z fazami ksi\u0119\u017cyca), jak i solarne (zwi\u0105zane … <\/p>\n