Pocz\u0105tek sezonu wakacyjnego zbiega si\u0119 co roku z og\u0142oszeniem wynik\u00f3w matur. Jest to dla wielu m\u0142odych ludzi czas podejmowania decyzji dotycz\u0105cych kierunku studi\u00f3w, a co za tym idzie \u2013 przysz\u0142ej drogi \u017cyciowej. Jest to te\u017c czas, w kt\u00f3rym osoby odpowiedzialne w Ko\u015bciele za kszta\u0142cenie kap\u0142an\u00f3w zadaj\u0105 sobie pytanie, czy znajd\u0105 si\u0119 ch\u0119tni do podj\u0119cia studi\u00f3w teologicznych w seminarium duchownym z zamiarem przyj\u0119cia \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Jeszcze niedawno wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Ko\u015bcio\u0142owi w Polsce nie zagrozi brak powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich, jak tego do\u015bwiadczy\u0142o w ostatnich dziesi\u0119cioleciach wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w lokalnych na zachodzie Europy. Wystarczy\u0142o jednak kilkana\u015bcie ostatnich lat, by sytuacja radykalnie si\u0119 zmieni\u0142a. Seminaria \u015bwiec\u0105 pustkami i niestety nale\u017cy si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce nie jest to zjawisko chwilowe. Komu le\u017cy na sercu los Ko\u015bcio\u0142a, ten musi zada\u0107 sobie pytanie o przyczyny tego mocno niepokoj\u0105cego trendu.<\/p>\n
W wielu komentarzach na pierwsze miejsce wysuwaj\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie skandale z udzia\u0142em duchownych, szczeg\u00f3lnie te najbardziej odra\u017caj\u0105ce, jakimi s\u0105 przypadki wykorzystania seksualnego nieletnich. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce szok zwi\u0105zany z tymi przest\u0119pstwami, a tak\u017ce niew\u0142a\u015bciwa reakcja na nie ze strony ko\u015bcielnych prze\u0142o\u017conych, mocno przyczyni\u0142y si\u0119 do zniszczenia autorytetu, jakim jeszcze do niedawna cieszy\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce. Nie brak jednak i takich, kt\u00f3rzy widz\u0105 przyczyny braku powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich znacznie g\u0142\u0119biej \u2013 w koncepcji moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, szczeg\u00f3lnie tej dotycz\u0105cej sfery seksualnej, coraz bardziej nieprzystaj\u0105cej do wsp\u00f3\u0142czesnej mentalno\u015bci oraz w samej wizji kap\u0142a\u0144stwa i systemie kszta\u0142cenia i wychowania kandydat\u00f3w na kap\u0142an\u00f3w w seminariach duchownych. W obecnym kszta\u0142cie system ten ma sprzyja\u0107 wytwarzaniu i umacnianiu mentalno\u015bci klerykalnej, kt\u00f3rej cech\u0105 jest instrumentalne i podporz\u0105dkowane traktowanie \u015bwieckich przez kap\u0142an\u00f3w, niech\u0119tnych czy wr\u0119cz niezdolnych do dzielenia si\u0119 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Kluczowym elementem tej przestarza\u0142ej wizji kap\u0142a\u0144stwa ma te\u017c by\u0107 zobowi\u0105zanie do celibatu, kt\u00f3re bywa podejmowane lekkomy\u015blnie, jest czasem nieprzestrzegane lub te\u017c \u2013 nawet wzorowo zachowywane \u2013 nie przyczynia si\u0119 do osobistego spe\u0142nienia kap\u0142an\u00f3w i jest ponadto coraz mniej zrozumia\u0142e dla m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy ewentualnie byliby gotowi do wyboru drogi kap\u0142a\u0144skiej. Czy jednak rzeczywi\u015bcie wystarcza\u0142oby znie\u015b\u0107 celibat, a wraz z tym zmieni\u0107 tak\u017ce obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 do tej pory katolick\u0105 etyk\u0119 seksualn\u0105, zmodyfikowa\u0107 koncepcj\u0119 studi\u00f3w seminaryjnych i model funkcjonowania kap\u0142ana, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 znowu mia\u0142 wystarczaj\u0105co wielu kap\u0142an\u00f3w?<\/p>\n
Modyfikacje systemu kszta\u0142cenia przysz\u0142ych ksi\u0119\u017cy s\u0105 oczywi\u015bcie mo\u017cliwe, a nawet niezb\u0119dne. Mo\u017cliwe i r\u00f3wnie niezb\u0119dne mog\u0105 si\u0119 te\u017c okaza\u0107 modyfikacje modelu funkcjonowania kap\u0142ana w codziennej pracy parafialnej. Pytanie zasadnicze dotyczy jednak nie tego co kap\u0142an robi, a czego nie, ale tego, kim kap\u0142an w\u0142a\u015bciwie jest. Obecny kryzys powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich jest przede wszystkim kryzysem to\u017csamo\u015bci kap\u0142a\u0144skiej, a ta jest \u015bcis\u0142e zwi\u0105zana z teologiczn\u0105 wizj\u0105 Chrystusowego kap\u0142a\u0144stwa. Mimo podobie\u0144stwa termin\u00f3w rozumienie kap\u0142a\u0144stwa w Ko\u015bciele katolickim jest ca\u0142kowicie odmienne od koncepcji kap\u0142a\u0144stwa w innych religiach. Tam kap\u0142an zajmowa\u0142 zazwyczaj miejsce po\u015brednika miedzy Bogiem a lud\u017ami. To miejsce zosta\u0142o jednak raz na zawsze zaj\u0119te przez Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry przez swoj\u0105 Ofiar\u0119 krzy\u017cow\u0105 sta\u0142 si\u0119 jedynym Po\u015brednikiem miedzy Bogiem a cz\u0142owiekiem. Katolicki duchowny jest zatem kap\u0142anem – po\u015brednikiem jedynie jako kto\u015b, kogo Chrystus powo\u0142uje do kontynuowania Jego misji po\u015brednicz\u0105cej i kap\u0142a\u0144skiej. Sednem katolickiego kap\u0142a\u0144stwa jest wiec uto\u017csamienie si\u0119 z Chrystusem i ca\u0142kowite oddanie si\u0119 Jemu \u2013 i to nie tylko w funkcjach, kt\u00f3re kap\u0142an sprawuje i w charakterze powierzonej mu odpowiedzialno\u015bci, ale w ca\u0142ym sposobie \u017cycia. Uto\u017csamienie z Chrystusem poprzez sw\u00f3j styl \u017cycia i reprezentowanie ca\u0142kowitego oddania si\u0119 Chrystusa zadaniu zleconemu Mu przez Ojca, jest najg\u0142\u0119bszym uzasadnieniem to\u017csamo\u015bci kap\u0142a\u0144skiej, a tak\u017ce kap\u0142a\u0144skiego celibatu. \u00a0Jak powiada kard. Joseph Ratzinger, \u201eTutaj po\u015brednictwo polega na bezinteresowno\u015bci pos\u0142annika, kt\u00f3ry stoi w tyle za przes\u0142aniem i za osob\u0105 posy\u0142aj\u0105c\u0105, kt\u00f3ry nie daje siebie, ale przynosi Innego. Po\u015brednictwo obejmuje tutaj samowyw\u0142aszczenie cz\u0142owieka i jego transparentno\u015b\u0107 na Innego\u201d.<\/p>\n
Je\u017celi ten wymiar reprezentacji Chrystusa i uto\u017csamienia si\u0119 z Nim zostaje zapoznany lub pomini\u0119ty, wtedy jakakolwiek reforma struktur kszta\u0142cenia teologicznego i modelu pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej b\u0119dzie skazana na pora\u017ck\u0119. Struktury i modele, je\u017celi maj\u0105 by\u0107 owocne dla Ko\u015bcio\u0142a, musz\u0105 wyrasta\u0107 z poprawnej teologii, a ta musi by\u0107 zakotwiczona w s\u0142owie Bo\u017cym. W przypadku odwr\u00f3cenia tej kolejno\u015bci, jakakolwiek reforma, kt\u00f3ra by si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a od tworzenia struktur rzekomo lepiej pasuj\u0105cych do wsp\u00f3\u0142czesnej mentalno\u015bci spo\u0142ecznej, a nie od odnowienia wiary i odpowiadaj\u0105cej jej teologicznej wizji pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej, b\u0119dzie z\u0142udzeniem, kt\u00f3rego skutkiem b\u0119dzie gorzkie rozczarowanie.<\/p>\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, ze skandale z udzia\u0142em duchownych w znacznym stopniu zaciemni\u0142y i wykrzywi\u0142y pozytywny obraz kap\u0142a\u0144stwa. Jednak niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia g\u0142osu powo\u0142ania p\u0142ynie tak\u017ce \u2013 a kto wie, czy nie w znacznie wi\u0119kszym stopniu \u2013 z takiego sformatowania m\u0142odych umys\u0142\u00f3w, \u017ce staj\u0105 si\u0119 one \u015blepe na logik\u0119 p\u0142yn\u0105ca z wiary. \u015arodowiskiem\u00a0 wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0142odych ludzi, kt\u00f3re najsilniej kszta\u0142tuje ich psychik\u0119, spos\u00f3b patrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107 i system warto\u015bci, jest \u015bwiat wirtualny, w kt\u00f3rym dla logiki p\u0142yn\u0105cej z wiary nie ma wiele miejsca. Wyrwanie si\u0119 z tych dalekich od Boga schemat\u00f3w, podejmowanie decyzji \u017cyciowych niezale\u017cnie od nacisku otoczenia naznaczonego nierzadko mocnym antykatolickim resentymentem, wymaga od m\u0142odego cz\u0142owieka niemal heroicznej odwagi i determinacji. Oby B\u00f3g da\u0142 na nowo si\u0142\u0119 swojemu ludowi\u2026.<\/p>\n
Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pocz\u0105tek sezonu wakacyjnego zbiega si\u0119 co roku z og\u0142oszeniem wynik\u00f3w matur. Jest to dla wielu m\u0142odych ludzi czas podejmowania decyzji dotycz\u0105cych kierunku studi\u00f3w, a co za tym idzie \u2013 przysz\u0142ej drogi \u017cyciowej. Jest to te\u017c czas, w kt\u00f3rym osoby odpowiedzialne w Ko\u015bciele za kszta\u0142cenie kap\u0142an\u00f3w zadaj\u0105 sobie pytanie, czy znajd\u0105 si\u0119 ch\u0119tni do podj\u0119cia studi\u00f3w … <\/p>\n