{"id":1367,"date":"2023-10-14T18:06:47","date_gmt":"2023-10-14T16:06:47","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1367"},"modified":"2023-10-14T18:11:15","modified_gmt":"2023-10-14T16:11:15","slug":"laudate-deum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1367","title":{"rendered":"Laudate Deum"},"content":{"rendered":"\n

Opublikowana we wspomnienie liturgiczne \u015bw. Franciszka, 4 pa\u017adziernika 2023 r. adhortacja papie\u017ca Franciszka Laudate Deum<\/em> jest niew\u0105tpliwie niecodziennym dokumentem papieskiego Magisterium. W zamy\u015ble papie\u017ca ma ona by\u0107 swego rodzaju dopowiedzeniem do opublikowanej w 2015 r. encykliki Laudato si<\/em>, kt\u00f3ra obi\u0142a si\u0119 szerokim echem w \u015bwiecie i kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie by\u0142a wa\u017cnym i warto\u015bciowym dokumentem. Przedmiotem nowej adhortacji, jak g\u0142osi podtytu\u0142 papieskiego napomnienia (a taki w\u0142a\u015bnie charakter ma adhortacja), jest kryzys klimatyczny. Dokumenty tej rangi bywa\u0142y w przesz\u0142o\u015bci zazwyczaj kierowane przez papie\u017cy do biskup\u00f3w, zakonnik\u00f3w, jakiej\u015b grupy \u015bwieckich lub te\u017c do wszystkich wiernych. Czasem papie\u017ce dodawali formu\u0142\u0119 \u201e\u2026 oraz do wszystkich ludzi dobrej woli\u201d. W najnowszej adhortacji papie\u017ca Franciszka ta formu\u0142a jest wy\u0142\u0105cznym okre\u015bleniem adresat\u00f3w. Tym co niepokoi, wr\u0119cz bulwersuje papie\u017ca, jest brak wi\u0105\u017c\u0105cych decyzji w kwestii ochrony klimatu i zapobie\u017ceniu degradacji Ziemi. Dramatycznie brzmi\u0105 s\u0142owa Franciszka: \u201e[\u2026] goszcz\u0105cy nas \u015bwiat rozpada si\u0119 i by\u0107 mo\u017ce zbli\u017ca si\u0119 do stanu krytycznego\u201d (LD 2).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Franciszkowi chodzi jednak nie o sam\u0105 ochron\u0119 planety, przyrody czy klimatu. Chodzi mu raczej o \u201eglobalny problem spo\u0142eczny, kt\u00f3ry jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z godno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka\u201d (LD 3). Niekorzystne zmiany klimatyczne niszcz\u0105 bowiem \u017cycie pojedynczych os\u00f3b, rodzin i ca\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stw. Wraz z degradacj\u0105 \u015brodowiska dochodzi do zmian, kt\u00f3rych skutkiem jest pozbawienie wielu ludzi \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Zostaj\u0105 oni pozbawieni pracy, zniszczeniu ulega \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105, zostaj\u0105 poniek\u0105d zmuszeni do opuszczenia swoich dom\u00f3w, by szuka\u0107 gdzie indziej miejsca, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 mogli zbudowa\u0107 swoj\u0105 egzystencj\u0119 na nowo. Zniszczenie podstaw godnego \u017cycia, nierzadko wr\u0119cz brak \u017cywno\u015bci i \u015brodk\u00f3w pierwszej potrzeby, to jedno z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 niekontrolowanej migracji. Te niekorzystne zjawiska dotykaj\u0105 szczeg\u00f3lnie najubo\u017cszych, a na ich los papie\u017c Franciszek jest szczeg\u00f3lnie wyczulony.<\/p>\n\n\n\n

Niejako w ich imieniu papie\u017c zwraca si\u0119 z \u017carliwym apelem do zamo\u017cnych, szczeg\u00f3lnie do przyw\u00f3dc\u00f3w i decydent\u00f3w w sferze gospodarczej, o to, by nie zamykali oczu ma t\u0119 sytuacj\u0119 i natychmiast zaj\u0119li si\u0119 przebudow\u0105 struktur gospodarczych w ten spos\u00f3b, by nieujarzmiona chciwo\u015b\u0107 i pragnienie zysku nie pog\u0142\u0119bia\u0142y tego kryzysu i by degradacja \u015brodowiska nie osi\u0105gn\u0119\u0142a stanu, z kt\u00f3rego nie b\u0119dzie ju\u017c powrotu. Kryzys klimatyczny jest problemem globalnym, dlatego te\u017c globalny musi by\u0107 te\u017c zasi\u0119g \u015brodk\u00f3w zaradczych. W tym kontek\u015bcie Franciszek domaga si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105cych, tzn. nawet obwarowanych sankcjami postanowie\u0144 i wytycznych, kt\u00f3re zobowi\u0105zywa\u0142yby kraje do podejmowania okre\u015blonych krok\u00f3w zmierzaj\u0105cych do powstrzymania proces\u00f3w degradacji \u015brodowiska. Papie\u017c wspomina dosy\u0107 enigmatycznie o \u201eglobalnej w\u0142adzy\u201d, kt\u00f3ra mia\u0142aby podj\u0105\u0107 takie dzia\u0142ania. Zaznacza przy tym, \u017ce chodzi mu nie o pojedynczych decydent\u00f3w, ale raczej o gremia, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby wyposa\u017cy\u0107 w odpowiednie prerogatywy. Franciszek podkre\u015bla tu jednak, \u017ce te decyzje maj\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 zamo\u017cno\u015b\u0107 i rzeczywiste mo\u017cliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, by nie powi\u0119ksza\u0142y one i tak ju\u017c dramatycznych nier\u00f3wno\u015bci w rozwoju mi\u0119dzy krajami zamo\u017cnymi (kt\u00f3re te\u017c w najwi\u0119kszym stopniu przyczyniaj\u0105 si\u0119 do klimatycznego kolapsu) a krajami ubogimi, staraj\u0105cymi si\u0119 rozwija\u0107 gospodarczo i spo\u0142ecznie. Jednak najwi\u0119kszym problemem nie jest jedynie brak woli podj\u0119cia globalnie wi\u0105\u017c\u0105cych decyzji. Jest nim raczej paradygmat technokratyczny i charakterystyczna dla niego \u017c\u0105dza cz\u0142owieka do osi\u0105gni\u0119cia w\u0142adzy nad ziemi\u0105, pozbawionej jakiejkolwiek miary etycznej, kulturowej i duchowej, kt\u00f3ra by\u0142aby zdolna trzyma\u0107 w ryzach ludzkie zap\u0119dy do panowania. \u201eWszyscy musimy przemy\u015ble\u0107 kwesti\u0119 ludzkiej w\u0142adzy, jej znaczenia i granic\u201d (LD 28) \u2013 podkre\u015bla Franciszek.    <\/p>\n\n\n\n

W tym momencie warto spojrze\u0107 tak\u017ce na argumenty krytyk\u00f3w tego dokumentu. Nie spos\u00f3b nie dostrzec bardzo stanowczego tonu, niemal\u017ce zniecierpliwienia, z kt\u00f3rym papie\u017c domaga si\u0119 podj\u0119cia pilnych dzia\u0142a\u0144 w celu zapobie\u017cenia ocieplaniu si\u0119 klimatu i dewastacji planety. Krytycy dokumentu pytaj\u0105, czy dane naukowe jako takie, kt\u00f3rymi naszpikowana jest adhortacja, mog\u0105 by\u0107 przedmiotem papieskiego nauczania w dokumencie magisterialnym stosunkowo wysokiej rangi? Czy opowiadaj\u0105c si\u0119 tak zdecydowanie po jednej stronie sporu ekologicznego papie\u017c nie nara\u017ca si\u0119 na to, \u017ce jego apel zostanie wykorzystany przez \u015brodowiska, kt\u00f3re z ochrony planety i klimatu uczyni\u0142y now\u0105 form\u0119 panteistycznej religii? Krytycy pytaj\u0105 dalej, czy ocieplenie klimatu i inne problemy ekologiczne s\u0142usznie jest obecnie rzeczywi\u015bcie najwa\u017cniejszym problemem g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a? Jak rozumie\u0107 zdecydowanie, z jakim papie\u017c opowiada si\u0119 za tezami bij\u0105cych na alarm \u015brodowisk ekologicznych w kontek\u015bcie jednoczesnego braku jego jednoznacznych i klarownych odpowiedzi (np. w odpowiedziach na Dubia<\/em> zg\u0142oszone niedawno przez pi\u0119ciu kardyna\u0142\u00f3w) na pal\u0105ce problemy pastoralne i doktrynalne Ko\u015bcio\u0142a, dotycz\u0105ce natury kap\u0142a\u0144stwa, sprawowanie sakrament\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w tzw. \u201enieregularnych\u201d sytuacjach i ci\u0105g\u0142o\u015bci nauczania Ko\u015bcio\u0142a?<\/p>\n\n\n\n

By nie uchybi\u0107 sprawiedliwo\u015bci, trzeba przypomnie\u0107, \u017ce papie\u017c Franciszek nie jest pierwszym papie\u017cem, kt\u00f3ry zabiera zdecydowany g\u0142os w konkretnych kwestiach spo\u0142eczno-politycznych. Czynili to tak\u017ce jego poprzednicy. Wystarczy wspomnie\u0107 opublikowan\u0105 po niemiecku (co w tamtych czasach by\u0142o zupe\u0142nie niecodzienne!) encyklik\u0119 papie\u017ca Piusa XI Mit brennender Sorge<\/em> [Z pal\u0105c\u0105 trosk\u0105<\/em>], w kt\u00f3rej \u2013 cho\u0107 dotyczy\u0142a ona sytuacji Ko\u015bcio\u0142a w nazistowskich Niemczech \u2013 \u00f3wczesny papie\u017c zdecydowanie pot\u0119pi\u0142 faszyzm wraz z jego quasi-religijnym patosem i totalitarnymi metodami. By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c papie\u017c Franciszek widzi w kryzysie ekologicznym zagro\u017cenie najwy\u017cszej rangi i dlatego wypowiada si\u0119 z takim naciskiem i stanowczo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Encyklik\u0119 ko\u0144czy zdanie, kt\u00f3re kiedy\u015b z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie cytowane jako jedna z kluczowych wypowiedzi ca\u0142ego Franciszkowego pontyfikatu: \u201eCz\u0142owiek, kt\u00f3ry chce zast\u0105pi\u0107 Boga, staje si\u0119 najgorszym zagro\u017ceniem dla samego siebie\u201d. Ju\u017c cho\u0107by dla tego zdania warto si\u0119gn\u0105\u0107 po ten papieski dokument.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ks. Marian Machinek MSF\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opublikowana we wspomnienie liturgiczne \u015bw. Franciszka, 4 pa\u017adziernika 2023 r. adhortacja papie\u017ca Franciszka Laudate Deum jest niew\u0105tpliwie niecodziennym dokumentem papieskiego Magisterium. W zamy\u015ble papie\u017ca ma ona by\u0107 swego rodzaju dopowiedzeniem do opublikowanej w 2015 r. encykliki Laudato si, kt\u00f3ra obi\u0142a si\u0119 szerokim echem w \u015bwiecie i kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie by\u0142a wa\u017cnym i warto\u015bciowym dokumentem. Przedmiotem nowej … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eLaudate Deum\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1367","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1367"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1371,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions\/1371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}