{"id":1711,"date":"2024-07-07T16:03:44","date_gmt":"2024-07-07T14:03:44","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1711"},"modified":"2024-07-07T16:04:29","modified_gmt":"2024-07-07T14:04:29","slug":"jezeli-sztuczna-to-juz-na-pewni-nie-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1711","title":{"rendered":"Je\u017celi sztuczna, to na pewno nie inteligencja?"},"content":{"rendered":"

Wyra\u017cenie \u201esztuczna inteligencja\u201d (artificial intelligence<\/em> – AI) nale\u017cy niew\u0105tpliwie do najbardziej popularnych okre\u015ble\u0144 ostatnich miesi\u0119cy. Wywo\u0142uje ono w takim samym stopniu fascynacj\u0119, co powa\u017cny obawy. Niekt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 bagatelizowa\u0107 te ostatnie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce je\u017celi jest ona sztuczna, to ju\u017c na pewno nie jest inteligencj\u0105. Jednak tak proste to zagadnienie nie jest. To, \u017ce ludzie stan\u0119li po raz kolejny przed problemem technicznym, kt\u00f3ry sami wytworzyli, nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci. Jednak wydaje si\u0119, \u017ce jest to najpowa\u017cniejszy z dotychczasowych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z technik\u0105. Tak jednak, jak przesadzone wydaj\u0105 si\u0119 obawy jednych, \u017ce sztuczna inteligencja przejmie ostatecznie w\u0142adz\u0119 nad ludzko\u015bci\u0105 i zniszczy j\u0105, tak te\u017c naiwna wydaje si\u0119 wiara innych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce ludzko\u015bci na pewno bardzo szybko uda si\u0119 znale\u017a\u0107 \u015brodki zaradcze na problemy, kt\u00f3re sama stworzy\u0142a. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce mamy tu do czynienia z bardzo sprawnym narz\u0119dziem, dlatego warto najpierw doceni\u0107 to, co w rozwoju sztucznej inteligencji jest niew\u0105tpliwie prawdziwym b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem.<\/p>\n

Obszarem, w kt\u00f3rym systemy sztucznej inteligencji przynosz\u0105 cz\u0142owiekowi oczywist\u0105 korzy\u015b\u0107, jest medycyna. Systemy te potrafi\u0105 o wiele bardziej precyzyjnie i o wiele szybciej postawi\u0107 prawid\u0142ow\u0105 diagnoz\u0119, por\u00f3wnuj\u0105c setki tysi\u0119cy obraz\u00f3w i danych, co pozwala wychwyci\u0107 nieregularno\u015bci i odchylenia od normy. Ale tak\u017ce w innych, bardzo nietypowych dziedzinach ludzkiej aktywno\u015bci, sztuczna inteligencja oddaje nieocenione us\u0142ugi. Potrafi np. bezb\u0142\u0119dnie rozpoznawa\u0107 i odr\u00f3\u017cnia\u0107 pojedyncze osobniki jakiego\u015b zagro\u017conego gatunku w oparciu o zdj\u0119cia i filmy, co nie zawsze jest mo\u017cliwe dla badaj\u0105cych te zwierz\u0119ta naukowc\u00f3w. Sztuczna inteligencja mo\u017ce tak\u017ce odda\u0107 nieocenione us\u0142ugi w zakresie wyszukiwania szczeg\u00f3\u0142owych informacji w sieci, spersonalizowanych ofert na rynku pracy lub te\u017c konkretnych produkt\u00f3w w g\u0105szczu ofert.<\/p>\n

Obok tych pozytywnych stron sztucznej inteligencji, istniej\u0105 jednak tak\u017ce takie jej mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re budz\u0105 niepok\u00f3j. Niepokoj\u0105cy mo\u017ce by\u0107 sam fakt, \u017ce systemy sztucznej inteligencji potrafi\u0105 ju\u017c same si\u0119 rozwija\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 problemy w spos\u00f3b, kt\u00f3rego ich konstruktorzy nierzadko sami nie s\u0105 w stanie do ko\u0144ca zrozumie\u0107. Wreszcie, jak wszystkie narz\u0119dzia wytwarzane przez cz\u0142owieka, sztuczna inteligencja mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyta do bardzo problematycznych cel\u00f3w, np. do jeszcze sprawniejszej kontroli nad spo\u0142ecze\u0144stwem, do cel\u00f3w militarnych czy te\u017c do dzia\u0142a\u0144 przest\u0119pczych.<\/p>\n

Wobec tych wyzwa\u0144 spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa nie pozostaje ca\u0142kowicie bierna. Warto tu wskaza\u0107 na dwa dokumenty, kt\u00f3re zosta\u0142y opublikowane w pierwszym p\u00f3\u0142roczu 2024 r. Pierwszym z nich jest przyj\u0119ty przez Parlament Europejski 13 marca 2024 Artificial Intelligence Act<\/em> \u2013 pierwszy dokument prawny w tej dziedzinie na \u015bwiecie. W dokumencie dokonano kategoryzacji potencjalnych zagro\u017ce\u0144 p\u0142yn\u0105cych z u\u017cywania sztucznej inteligencji. Okre\u015blono cztery kategorie, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 ryzykiem minimalnym, ograniczonym, wysokim i nieakceptowalnym. Podczas gdy u\u017cywanie system\u00f3w mieszcz\u0105ce si\u0119 w pierwszych trzech kategoriach maj\u0105 by\u0107 poddane odpowiednim do stopnia zagro\u017cenia regu\u0142om i ograniczeniom, rozw\u00f3j i u\u017cywanie system\u00f3w o nieakceptowalnym ryzyku maj\u0105 zosta\u0107 wykluczone.<\/p>\n

Drugi dokument, kt\u00f3remu tu warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej miejsca, to przem\u00f3wienie papie\u017ca Franciszka z 14 czerwca 2024, na szczycie pa\u0144stw grupy G7 (najbardziej rozwini\u0119te pa\u0144stwa \u015bwiata) w Borgo Egnazia we w\u0142oskiej Apulii. Papie\u017c szeroko omawia w nim r\u00f3\u017cne kwestie zwi\u0105zane z rozwojem sztucznej inteligencji. Franciszek nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u201epojawienie si\u0119 sztucznej stanowi prawdziw\u0105 rewolucj\u0119 poznawczo-przemys\u0142ow\u0105, kt\u00f3ra przyczyni si\u0119 do stworzenia nowego systemu spo\u0142ecznego, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 z\u0142o\u017conymi przemianami epokowymi\u201d. Papie\u017c pozytywnie ocenia sam fakt, \u017ce cz\u0142owiek tworzy coraz to doskonalsze narz\u0119dzia, gdy\u017c technologia uciele\u015bnia zdolno\u015b\u0107 ludzkiej osoby do wykraczania poza siebie, do transcendowania swoich ogranicze\u0144.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie Franciszek nie zamyka oczu na potencjalne niebezpiecze\u0144stwa. Jednym z nich by\u0142aby sytuacja, gdyby to maszyny mia\u0142y dokonywa\u0107 kluczowych wybor\u00f3w, pozbawiaj\u0105c ludzi mo\u017cliwo\u015bci decydowania o sobie i swoim \u017cyciu. Jak podkre\u015bla papie\u017c, \u201epotrzebujemy gwarancji i ochrony pewnej przestrzeni znacz\u0105cej kontroli dokonywanej przez istoty ludzkie, nad procesem wyboru program\u00f3w sztucznej inteligencji: chodzi o sam\u0105 godno\u015b\u0107 ludzk\u0105\u201d. \u00a0Franciszek przestrzega tak\u017ce przed sytuacj\u0105, gdy systemom sztucznej inteligencji zostaj\u0105 przekazane kompetencje decydowania o losie danej osoby. Systemy te mog\u0105 dokonywa\u0107 tego w oparciu o ideologicznie uwarunkowane uprzedzenia i stereotypy, kt\u00f3re zosta\u0142y uprzednio umieszczone w ich oprogramowaniu. Algorytmy nie s\u0105 nigdy ani neutralne, ani w pe\u0142ni obiektywne. Kategorycznie domaga si\u0119 papie\u017c, aby \u017cadna maszyna nie zosta\u0142a obdarzona zdolno\u015bci\u0105 ostatecznego decydowania, czy odebra\u0107 \u017cycie danej osobie.<\/p>\n

Innym niebezpiecze\u0144stwem jest ryzyko u\u017cycia system\u00f3w sztucznej inteligencji do legitymizacji fa\u0142szywych wiadomo\u015bci. Ostatecznie mo\u017ce to godzi\u0107 w ca\u0142y system edukacyjny, w kt\u00f3rym w miejsce autentycznej refleksji pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce dominacja tre\u015bci, kt\u00f3rych jedyn\u0105 legitymizacj\u0105 jest fakt, \u017ce s\u0105 uznane przez systemy sztucznej inteligencji za niebudz\u0105ce zastrze\u017ce\u0144 i dlatego cz\u0119sto powtarzane. Papie\u017c Franciszek domaga si\u0119 powa\u017cnej etycznej refleksji nad zjawiskiem sztucznej inteligencji w ramach \u201ealgoretyki\u201d.<\/p>\n

Specyfika tego niezwyk\u0142ego narz\u0119dzia, jakim jest sztuczna inteligencja, polega na tym, \u017ce w mniejszym czy wi\u0119kszym stopniu ka\u017cdy obecnie \u017cyj\u0105cy obywatel \u015bwiata ju\u017c korzysta z jej us\u0142ug w ramach sieci informatycznej, a jednocze\u015bnie \u2013 cz\u0119sto nie zdaj\u0105c z tego sprawy \u2013 jest ju\u017c dzi\u0119ki niej kontrolowany przez nie zawsze przejrzyste i legalne o\u015brodki decyzyjne o skali globalnej. Spraw\u0105 polityki jest ustanowienie odpowiednich ram prawnych, by narz\u0119dzie to s\u0142u\u017cy\u0142o ludziom. Spraw\u0105 pojedynczego cz\u0142owieka jest to, by nauczy\u0142 si\u0119 korzysta\u0107 z tego narz\u0119dzia, nie staj\u0105c si\u0119 jego niewolnikiem.\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ks. Marian Machinek MSF\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyra\u017cenie \u201esztuczna inteligencja\u201d (artificial intelligence – AI) nale\u017cy niew\u0105tpliwie do najbardziej popularnych okre\u015ble\u0144 ostatnich miesi\u0119cy. Wywo\u0142uje ono w takim samym stopniu fascynacj\u0119, co powa\u017cny obawy. Niekt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 bagatelizowa\u0107 te ostatnie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce je\u017celi jest ona sztuczna, to ju\u017c na pewno nie jest inteligencj\u0105. Jednak tak proste to zagadnienie nie jest. To, \u017ce ludzie stan\u0119li po … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eJe\u017celi sztuczna, to na pewno nie inteligencja?\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1711","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1711"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1713,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711\/revisions\/1713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}