{"id":1755,"date":"2025-01-16T11:21:21","date_gmt":"2025-01-16T10:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1755"},"modified":"2025-01-16T11:21:21","modified_gmt":"2025-01-16T10:21:21","slug":"proba-reedukacji-spolecznosci-akademickiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1755","title":{"rendered":"Pr\u00f3ba reedukacji spo\u0142eczno\u015bci akademickiej"},"content":{"rendered":"

Coraz bardziej powszechny trend do formu\u0142owania w ramach pewnych grup i spo\u0142eczno\u015bci kodeks\u00f3w etycznych, wykaz\u00f3w dobrych praktyk czy te\u017c poradnik\u00f3w poprawno\u015bci j\u0119zykowej, dotar\u0142 tak\u017ce do uniwersytet\u00f3w. Nie spos\u00f3b oczywi\u015bcie sprzeciwia\u0107 si\u0119 temu, by dynamika spo\u0142eczna ludzkich wsp\u00f3lnot opiera\u0142a si\u0119 na tolerancji i wzajemnym szacunku wynikaj\u0105cych z akceptacji i przestrzegania zasad etycznych. Bez postawy wzajemnego szacunku praca i przebywanie w grupach i spo\u0142eczno\u015bciach by\u0142oby niemo\u017cliwe. Jednak ju\u017c sam fakt, \u017ce potrzebne s\u0105 tego rodzaju wykazy zalece\u0144 i rekomendacji w ramach \u201emi\u0119kkiego prawa\u201d (soft law<\/em>), musi dawa\u0107 do my\u015blenia. Mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce istnienie tego rodzaju dokument\u00f3w wskazuje na to, \u017ce co\u015b, co kiedy\u015b okre\u015blano jako moralno\u015b\u0107 publiczna, przesta\u0142o w zasadzie istnie\u0107 i musi by\u0107 zast\u0105pione detalicznymi wykazami opisuj\u0105cymi konkretne zachowania. Mo\u017cna jednak r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci, czy we wspomnianym trendzie naprawd\u0119 jedynie o to chodzi. \u017beby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym, warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej przyk\u0142adowemu dokumentowi tego typu, jakim jest \u201ePoradnik j\u0119zyka r\u00f3wno\u015bciowego na UWM\u201d [dalej: Poradnik]. Jest to dokument opracowany na Uniwersytecie Warmi\u0144sko-Mazurskim w Olsztynie.<\/p>\n

Sk\u0142ada si\u0119 on z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, z kt\u00f3rych pierwsza dotyczy etykiety, druga natomiast stosowanych nazw, wraz z do\u0142\u0105czonym do ca\u0142o\u015bci s\u0142owniczkiem termin\u00f3w. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, odnosz\u0105ca si\u0119 do etykiety, dotyczy spraw oczywistych (np. form powita\u0144 i po\u017cegna\u0144, zwrot\u00f3w typu \u201eProsz\u0119 Pana\/ Pani\/ Pa\u0144stwa\u201d itp.). Wydaje si\u0119, \u017ce ta cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a do\u0142\u0105czona do ca\u0142o\u015bci Poradnika niejako wt\u00f3rnie, gdy\u017c zawiera kwestie, kt\u00f3re nie tylko w wi\u0119kszo\u015bci nie podlegaj\u0105 dyskusji, ale te\u017c s\u0105 powszechnie praktykowane. Tym, co sk\u0142ania do refleksji jest natomiast druga cz\u0119\u015b\u0107 dotycz\u0105ca nazw, jak i do\u0142\u0105czony do ca\u0142o\u015bci dokumentu s\u0142owniczek. W tej cz\u0119\u015bci om\u00f3wiono m. in. kwestie dotycz\u0105ce nazw \u017ce\u0144skich, nazw zwi\u0105zanych z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, pochodzeniem etnicznym\/narodowym, wygl\u0105dem czy religi\u0105. R\u00f3wnie\u017c w tych obszarach nie ma jakich\u015b wielkich udziwnie\u0144, poza by\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rymi feminatywami, z kt\u00f3rych wiele kobiet niekoniecznie by\u0142oby zadowolonych (np. profesorka, magisterka czy doktorka) czy te\u017c poza uznaniem w Poradniku za nieodpowiednie okre\u015ble\u0144 Murzyn czy Indianin.<\/p>\n

Tym natomiast, co zwraca uwag\u0119, jest cz\u0119\u015b\u0107 zwi\u0105zana z nazwami os\u00f3b zwi\u0105zanymi z orientacj\u0105 seksualn\u0105 i to\u017csamo\u015bci\u0105 p\u0142ciow\u0105. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce akurat tej kwestii po\u015bwi\u0119cono w Poradniku i w do\u0142\u0105czonym s\u0142owniczku proporcjonalnie najwi\u0119cej miejsca, nie mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce stanowi ona centralny punkt ci\u0119\u017cko\u015bci ca\u0142ego dokumentu i \u017ce jego celem jest nie tyle promowanie postawy tolerancji i szacunku wobec os\u00f3b okre\u015blaj\u0105cych siebie jako niebinarne, ile sk\u0142onienie do akceptacji genderowej koncepcji p\u0142ci i zwi\u0105zanej z ni\u0105 postulat\u00f3w i roszcze\u0144 formu\u0142owanych w ramach \u015brodowisk LGBTQ+.<\/p>\n

Nazwy, kt\u00f3re zosta\u0142y wskazane jako odpowiednie, a tak\u017ce odpowiadaj\u0105ce im poj\u0119cia w do\u0142\u0105czonym s\u0142owniczku (7 stron!), pochodz\u0105 wy\u0142\u0105cznie z kontekstu genderowej wizji p\u0142ci. Co wi\u0119cej, w dokumencie stwierdza si\u0119, \u017ce \u201enale\u017cy unika\u0107 przyjmowania za\u0142o\u017ce\u0144, \u017ce heteroseksualno\u015b\u0107 i binarna to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa s\u0105 norm\u0105 [\u2026]\u201d (s. 16). Teoria genderowa zak\u0142ada, \u017ce takie za\u0142o\u017cenie jest nieprawdziwe, b\u0119d\u0105c jedynie wynikiem utrwalonych w spo\u0142ecze\u0144stwie (przez j\u0119zyk i kultur\u0119) stereotyp\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy wykorzeni\u0107, gdy\u017c s\u0105 rzekomo krzywdz\u0105ce. Innymi s\u0142owy dotychczas obowi\u0105zuj\u0105ca (i podzielana przez ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiatowych spo\u0142ecze\u0144stw) wizja p\u0142ci zostaje uniewa\u017cniona, a nawet uznana za obra\u017aliw\u0105. Osoby, kt\u00f3rych dotyczy ten fragment Poradnika, s\u0105 w nim traktowane wyj\u0105tkowo, czego wyrazem ma by\u0107 zalecenie ka\u017cdorazowego pytania ich, jak by chcia\u0142y, by si\u0119 do nich zwracano (s. 18), Najbardziej kuriozalnym fragmentem zalece\u0144 jest passus dotycz\u0105cy zaimk\u00f3w osobowych. Sugerowane w Poradniku neologizmy zaimkowe typu: oni\/e \/ ich, ony\/ich lub onie\/ich, czy te\u017c formy pisane: onx, jex, on\/a, on_, je_, on*, je*, nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z naturalnym rozwojem j\u0119zyka polskiego. Wprowadzanie tego typu form j\u0119zykowych, kt\u00f3re nie tylko nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z regu\u0142ami poprawnej polszczyzny, ale s\u0105 ca\u0142kowicie kontrintuicyjne, trudno nazwa\u0107 aktem szacunku i tolerancji. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wielo\u015b\u0107 wariant\u00f3w p\u0142ci i zwi\u0105zanych z nimi to\u017csamo\u015bci w ramach spo\u0142eczno\u015bci LGBTQ+, przestrzeganie tych zalece\u0144 \u00a0oznacza\u0142oby konieczno\u015b\u0107 karko\u0142omnego uczenia si\u0119 nowych form j\u0119zykowych w przypadku ka\u017cdorazowego spotkania osoby okre\u015blaj\u0105cej siebie jako niebinarna.<\/p>\n

Obok tych praktycznych problem\u00f3w, trzeba jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na spraw\u0119 zasadnicz\u0105. Fakt, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 europejskich i \u015bwiatowych politycznych, akademickich i medialnych elit w spos\u00f3b ofensywny, a niekiedy nawet wr\u0119cz agresywny, propaguje ideologi\u0119 genderow\u0105, nie oznacza wcale, \u017ce genderowa wizja p\u0142ci, a tym samym osoby ludzkiej, jest wizj\u0105 naukowo udowodnion\u0105 i jedynie s\u0142uszn\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie, ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi \u017cyj\u0105cych dzisiaj na Ziemi w spontaniczny spos\u00f3b odczuwa harmonijn\u0105 zgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy p\u0142ci\u0105 biologiczn\u0105 a jej psychologicznymi komponentami za stan normalny, a samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 siebie okre\u015bli\u0107 jako heteroseksualne \u2013 za psychoseksualn\u0105 dysfunkcj\u0119. Wcale nie musi to oznacza\u0107 \u2013 i w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w te\u017c nie oznacza \u2013 odrzucenia, pogardy, braku szacunku, czy tolerancji. Mo\u017cliwe jest przyj\u0119cie cz\u0142owieka w jego inno\u015bci i odpowiednia do tego postawa pe\u0142na szacunku, bez konieczno\u015bci akceptacji jego \u015bwiatopogl\u0105du i zwi\u0105zanych z nim oczekiwa\u0144 i \u017c\u0105da\u0144. Wymaganie tolerancji i szacunku nie musi i nie powinno oznacza\u0107 przymusu akceptacji wizji \u015bwiata i cz\u0142owieka, jaki inni uznaj\u0105 za sw\u00f3j. Pr\u00f3b\u0119 reedukacji spo\u0142eczno\u015bci akademickiej, a ostatecznie ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa w tej dziedzinie, trzeba uzna\u0107 za wyj\u0105tkowo kiepski pomys\u0142.<\/p>\n

Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz bardziej powszechny trend do formu\u0142owania w ramach pewnych grup i spo\u0142eczno\u015bci kodeks\u00f3w etycznych, wykaz\u00f3w dobrych praktyk czy te\u017c poradnik\u00f3w poprawno\u015bci j\u0119zykowej, dotar\u0142 tak\u017ce do uniwersytet\u00f3w. Nie spos\u00f3b oczywi\u015bcie sprzeciwia\u0107 si\u0119 temu, by dynamika spo\u0142eczna ludzkich wsp\u00f3lnot opiera\u0142a si\u0119 na tolerancji i wzajemnym szacunku wynikaj\u0105cych z akceptacji i przestrzegania zasad etycznych. Bez postawy wzajemnego szacunku … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201ePr\u00f3ba reedukacji spo\u0142eczno\u015bci akademickiej\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1755","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1756,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions\/1756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}