{"id":1758,"date":"2025-02-17T11:08:46","date_gmt":"2025-02-17T10:08:46","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1758"},"modified":"2025-02-17T11:08:46","modified_gmt":"2025-02-17T10:08:46","slug":"boska-sztuczna-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=1758","title":{"rendered":"Boska sztuczna inteligencja?"},"content":{"rendered":"

Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce o sztucznej inteligencji robi si\u0119 coraz g\u0142o\u015bniej. Nie jest ona jedynie perspektyw\u0105 dalekiej przysz\u0142o\u015bci, ale w znacznym stopniu ju\u017c dzisiaj kszta\u0142tuje nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107. W po\u0142owie stycznia 2025 r. g\u0142os w tej sprawie zabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c Stolica Apostolska w obszernej o podtytule: Nocie o relacji mi\u0119dzy sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 a inteligencj\u0105 ludzk\u0105<\/em>. Jej g\u0142\u00f3wny tytu\u0142 Antiqua et nova<\/em> (\u201eStare i nowe\u201d) nawi\u0105zuje do s\u0142\u00f3w Jezusa z Ewangelii Mateuszowej: \u201eKa\u017cdy uczony w Pi\u015bmie, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 uczniem kr\u00f3lestwa niebieskiego, podobny jest do ojca rodziny, kt\u00f3ry ze swego skarbca wydobywa rzeczy nowe i stare (Mt 13, 52). Nota zosta\u0142a opracowana i wydana przez dwie wa\u017cne watyka\u0144skie dykasterie: Dykasteri\u0119 Doktryny Wiary oraz Dykasteri\u0119 ds. Kultury i Edukacji. W dokumencie doceniono najpierw sam fakt wytworzenia przez cz\u0142owieka tak pot\u0119\u017cnego narz\u0119dzia, jakim jest sztuczna inteligencja. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to niezwyk\u0142e osi\u0105gni\u0119cie ludzkiego rozumu, kt\u00f3re mo\u017ce rzeczywi\u015bcie zrewolucjonizowa\u0107 \u017cycie spo\u0142ecze\u0144stw. Nie bez racji papie\u017c Franciszek okre\u015bli\u0142 jej skonstruowanie jako \u201eepokow\u0105 zmian\u0119\u201d.<\/p>\n

Jak ka\u017cde osi\u0105gni\u0119cie ludzkiego geniuszu, sztuczna inteligencja jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyte w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. W\u015br\u00f3d pozytywnych zastosowa\u0144 wymienia si\u0119 w nocie zwi\u0119kszone mo\u017cliwo\u015bci promocji dobra wsp\u00f3lnego, zastosowania diagnostyczno-terapeutyczne w medycynie, u\u017cycie sztucznej inteligencji w zakresie edukacji i kultury, a tak\u017ce w zakresie ochrony \u015brodowiska. Powa\u017cny etyczny niepok\u00f3j wzbudza natomiast perspektywa u\u017cycia sztucznej inteligencji do koncentracji w\u0142adzy w r\u0119ku niewielu firm czy o\u015brodk\u00f3w decyzyjnych, kt\u00f3re dzi\u0119ki \u201einteligentnym\u201d aplikacjom mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na decyzje milion\u00f3w ludzi, nie tylko w sferze handlu i ekonomii, ale tak\u017ce moralno\u015bci i polityki. Niepok\u00f3j budz\u0105 tak\u017ce ingerencje w sfer\u0119 prywatn\u0105 oraz perspektywa totalnej kontroli obywateli, a przede wszystkim zastosowanie sztucznej inteligencji w dzia\u0142aniach wojennych.<\/p>\n

To, co w watyka\u0144skiej nocie jest ciekawe, to refleksja nad samym znaczeniem s\u0142owa \u201einteligencja\u201d w odniesieniu do tego narz\u0119dzia. Podkre\u015blenie fundamentalnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi formami sztucznej inteligencji a inteligencj\u0105 ludzk\u0105 jest niezmiernie istotne. Ludzka racjonalno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do jakiej\u015b specyficznej formy przetwarzania informacji, ale zawiera w sobie rozumienie i chcenie, kochanie i wybieranie w powi\u0105zaniu z ca\u0142\u0105 sfer\u0105 ludzkiej cielesno\u015bci. Istotnym wymiarem ludzkiej inteligencji jest wi\u0119c z jednej strony jej relacyjny charakter, domagaj\u0105cy si\u0119 wi\u0119zi z innymi lud\u017ami, ale tak\u017ce otwarcie na ca\u0142\u0105 prawd\u0119 o rzeczywisto\u015bci, a ostatecznie na Boga. Sztuczna inteligencja wykazuje wprawdzie wspania\u0142e zdolno\u015bci imitowania niekt\u00f3rych typowo ludzkich czynno\u015bci, potrafi\u0105c wyznacza\u0107 i osi\u0105ga\u0107 cele czy te\u017c podejmowa\u0107 decyzje w oparciu o dost\u0119pne dane, jednak pozostaje ograniczona do ram logiczno-matematycznych. Ludzka inteligencja nie ogranicza si\u0119 do funkcjonowania, ale obejmuje rozumienie i aktywn\u0105 relacj\u0119 do rzeczywisto\u015bci w wielu jej wymiarach. Wszelkie pr\u00f3by przyr\u00f3wnywania sztucznej inteligencji do inteligencji ludzkiej s\u0105 wi\u0119c naznaczone powa\u017cnym redukcjonizmem, ho\u0142duj\u0105cym sp\u0142aszczonej i ograniczonej wizji osoby ludzkiej. \u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Na jeden element watyka\u0144skiej noty warto zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119: chodzi o wp\u0142yw sztucznej inteligencji na relacj\u0119 z Bogiem. Ten aspekt jest o tyle wa\u017cny, \u017ce perspektywa rozwoju tzw. generalnej sztucznej inteligencji (Artificial General Inteligence<\/em>) zaczyna si\u0119 pojawia\u0107 w wypowiedziach wp\u0142ywowych wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w jako swego rodzaju ekwiwalent swoi\u015bcie rozumianej bosko\u015bci. Dzieje si\u0119 to szczeg\u00f3lnie w ramach transhumanizmu \u2013 nurtu my\u015blowego i kulturowego, kt\u00f3ry z jednej strony zdecydowanie odrzuca wszelk\u0105 wiar\u0119 religijn\u0105 w dotychczasowej postaci, z drugiej za\u015b si\u0119ga z wielk\u0105 predylekcj\u0105 do obraz\u00f3w i motyw\u00f3w charakterystycznych dla religii. Zdaniem przedstawicieli tej koncepcji obecny cz\u0142owiek jest przej\u015bciowy (transitory<\/em> \u2013 st\u0105d nazwa ca\u0142ego nurtu) i je\u015bli tylko uda mu si\u0119 przej\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za dalsz\u0105 ewolucj\u0119 ludzkiego gatunku, doprowadzi do powstania nowego cz\u0142owieka. Ten hipotetyczny post-cz\u0142owiek jest opisywany przez autor\u00f3w transhumanistycznych jako uciele\u015bnienie wszystkich pragnie\u0144 i t\u0119sknot obecnie \u017cyj\u0105cych ludzi, z pragnieniem nie\u015bmiertelno\u015bci (lub przynajmniej d\u0142ugowieczno\u015bci w nieskazitelnej kondycji zdrowotnej) na czele. Jest to albo cz\u0142owiek \u201eboski\u201d, obdarzony dzi\u0119ki sztucznej inteligencji nieograniczon\u0105 wiedz\u0105 i niezwyk\u0142ymi zdolno\u015bciami albo te\u017c odciele\u015bniona istota, b\u0119d\u0105ca samym uwolnionym od cia\u0142a umys\u0142em i przeniesionym do sieci elektronowych. Nie wszystkie prognozy s\u0105 jednak tak pozytywne. Niekt\u00f3rzy autorzy przewiduj\u0105 usamodzielnienie i uniezale\u017cnienie si\u0119 sztucznej inteligencji, kt\u00f3ra uwolniona od ludzkiej kurateli stworzy \u015bwiatow\u0105 struktur\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 w stanie ca\u0142kowicie kontrolowa\u0107 ludzko\u015b\u0107 lub nawet j\u0105 unicestwi\u0107. Mo\u017ce te\u017c sta\u0107 si\u0119 dla ludzi instancj\u0105, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 oni lokowa\u0107 nadzieje zbawcze i oczekiwa\u0107 od niej ostatecznego spe\u0142nienia, a wi\u0119c stanie si\u0119 czym\u015b w rodzaju algorytmicznego b\u00f3stwa. Tym wa\u017cniejsze wydaje si\u0119 trze\u017awe spojrzenie na t\u0119 kwesti\u0119, kt\u00f3re docenia wszystkie atuty, ale nie lekcewa\u017cy tak\u017ce zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n

Nota ko\u0144czy si\u0119 wezwaniem do m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra wykracza poza samo gromadzenie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Dopiero dzi\u0119ki prawdziwej m\u0105dro\u015bci serca ludzie b\u0119d\u0105 zdolni u\u017cywa\u0107 nowych technologii w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy promocj\u0119 ludzkiej osoby i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ks. Marian Machinek MSF\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce o sztucznej inteligencji robi si\u0119 coraz g\u0142o\u015bniej. Nie jest ona jedynie perspektyw\u0105 dalekiej przysz\u0142o\u015bci, ale w znacznym stopniu ju\u017c dzisiaj kszta\u0142tuje nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107. W po\u0142owie stycznia 2025 r. g\u0142os w tej sprawie zabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c Stolica Apostolska w obszernej o podtytule: Nocie o relacji mi\u0119dzy sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 a inteligencj\u0105 ludzk\u0105. Jej g\u0142\u00f3wny … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eBoska sztuczna inteligencja?\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1759,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1758\/revisions\/1759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}