Kto przed dwudziestu laty \u015bwiadomie prze\u017cywa\u0142 te wydarzenia, doskonale rozpoznaje, \u017ce zestaw cyfr: 21.37 oznacza godzin\u0119, w kt\u00f3rej \u017cycie Jana Paw\u0142a II. dobieg\u0142o ko\u0144ca. Arcybiskup Leonardo Sandri, kt\u00f3ry kr\u00f3tko potem zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do zgromadzonych na Placu \u015awi\u0119tego Piotra t\u0142um\u00f3w, poinformowa\u0142, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty odszed\u0142 do domu Ojca. Cisza, jaka wtedy zapad\u0142a w t\u0142umie modl\u0105cych si\u0119, nieskrywane, szczere \u0142zy, a potem nie milkn\u0105ce oklaski by\u0142y pocz\u0105tkiem ca\u0142ego ci\u0105gu niezwyk\u0142ych wydarze\u0144, jakie nast\u0105pi\u0142y po \u015bmierci polskiego papie\u017ca. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b: \u201e21.37\u201d zosta\u0142 zatytu\u0142owany dokumentalny film Janusza Pilisa, opowiadaj\u0105cy o reakcjach pojedynczych os\u00f3b, ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci, a nawet narod\u00f3w po \u015bmierci Jana Paw\u0142a II. Nie s\u0105 przesad\u0105 \u00a0stwierdzenia, \u017ce by\u0142 to moment \u201ewielkiego zatrzymania\u201d. Wielu obserwator\u00f3w pisa\u0142o o wra\u017ceniu, \u017ce w\u0142a\u015bnie dzieje si\u0119 co\u015b, co ich przerasta. K\u0142\u00f3tnie, nie tylko polityczne, ale i rodzinne czy grupowe, przygas\u0142y w tym czasie. Odczuwa\u0142o si\u0119 te\u017c niezwyk\u0142\u0105 wie\u017a i jedno\u015b\u0107 ponad wszelkimi podzia\u0142ami. Dotyczy\u0142o to szczeg\u00f3lnie \u00a0Polak\u00f3w.<\/p>\n
Chocia\u017c nadzieje na to, \u017ce \u015bmier\u0107 Jana Paw\u0142a II zapocz\u0105tkuje jako\u015bciow\u0105 zmian\u0119 w polskim \u017cyciu spo\u0142ecznym, a przede wszystkim w polskiej polityce, nie sprawdzi\u0142y si\u0119, a istniej\u0105ce podzia\u0142y i wulgaryzacja dyskursu spo\u0142ecznego uleg\u0142y nawet zaostrzeniu (szczeg\u00f3lnie po katastrofie smole\u0144skiej w 2010 r.), to jednak traktowanie tego do\u015bwiadczenia jedynie w kategoriach chwilowej emocjonalnej egzaltacji z pewno\u015bci\u0105 nie odpowiada prawdzie. Prze\u017cycie \u017ca\u0142oby po Janie Pawle II g\u0142\u0119boko naznaczy\u0142o tych, dla kt\u00f3rych by\u0142 on duchowym przewodnikiem lub chocia\u017cby znacz\u0105c\u0105 postaci\u0105 w historii naszego narodu. Nieuprzedzone spojrzenie na Jana Paw\u0142a II z perspektywy dwudziestu lat jakie up\u0142yn\u0119\u0142y od jego \u015bmierci jeszcze dobitniej pokazuje wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej osoby. Dzi\u0119ki d\u0142ugiemu pontyfikatowi potrafi\u0142 on nada\u0107 wierze katolickiej now\u0105 dynamik\u0119.<\/p>\n
Gdyby chcia\u0142o si\u0119 scharakteryzowa\u0107 \u017cycie Jana Paw\u0142a II jednym s\u0142owem, to mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142o to sp\u00f3jne \u017cycie, \u017cycie zintegrowane wok\u00f3\u0142 wiary w Jezusa Chrystusa Odkupiciela Cz\u0142owieka i wok\u00f3\u0142 g\u0142oszenia s\u0142owem i \u017cyciem Jego niez\u0142omnej mi\u0142o\u015bci do cz\u0142owieka. Ta sp\u00f3jno\u015b\u0107 osobowo\u015bci polskiego papie\u017ca stanowi\u0142a dla wielu wierz\u0105cych punkt odniesienia i oparcia oraz \u017ar\u00f3d\u0142o nadziei. Dla wielu wierz\u0105cych Jan Pawel II sta\u0142 si\u0119 rzeczywi\u015bcie \u201eska\u0142\u0105 schronienia\u201d, dla krytyk\u00f3w by\u0142 natomiast \u201ekamieniem odrazy\u201d. Krytyka jego nauczania, podejmowanych decyzji i stylu sprawowania urz\u0119du papieskiego, kt\u00f3ra w \u015brodowiskach liberalnych by\u0142a wyra\u017cana ju\u017c za \u017cycia polskiego papie\u017ca, a nasili\u0142a si\u0119 w dekad\u0119 po jego, \u015bmierci, nie potrafi\u0142a jednak za\u0107mi\u0107 jego zas\u0142ug i pomniejszy\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci jego \u017cycia.<\/p>\n
W dwudziest\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci warto raz jeszcze wydoby\u0107 i rozwa\u017cy\u0107 niewielki w\u0105tek z nauczania Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry dotyczy tak\u017ce osobi\u015bcie jego samego. Chodzi o spos\u00f3b, w jaki Jan Pawe\u0142 II mierzy\u0142 si\u0119 z my\u015bl\u0105 o nadchodz\u0105cym kresie w\u0142asnego \u017cycia. Jego autorefleksja dotycz\u0105ca tej tematyki zosta\u0142a w przejmuj\u0105cy spos\u00f3b zawarta w Li\u015bcie do Os\u00f3b w Podesz\u0142ym Wieku<\/em>, og\u0142oszonym w 1999 r., prawie sze\u015b\u0107 lat przed \u015bmierci\u0105 papie\u017ca. Papie\u017c zwraca si\u0119 w nim do os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku jak do swoich r\u00f3wnolatk\u00f3w, a jego analiza blask\u00f3w i cieni \u201ejesieni \u017cycia\u201d nosi wyra\u017ane autobiograficzne motywy. Papie\u017c z wielk\u0105 oczywisto\u015bci\u0105 u\u017cywa okre\u015blenia \u201emy, ludzie starzy\u201d (nr 14). Wielu osobom w tym wieku szczeg\u00f3lnie trudna wydaje si\u0119 my\u015bl o nadchodz\u0105cym \u201ezmierzchu\u201d, czyli zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 \u015bmierci, tym bardziej, \u017ce pytanie o sens \u015bmierci znajduje wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wiele pesymistycznych odpowiedzi. Jan Pawe\u0142 II ich nie podziela, wskazuj\u0105c na nadziej\u0119, jaka p\u0142ynie z Ewangelii: \u201eChrystus, przekroczywszy bramy \u015bmierci, objawi\u0142 \u017cycie trwaj\u0105ce poza jej granic\u0105, na owym nie zbadanym przez cz\u0142owieka terytorium, kt\u00f3rym jest wieczno\u015b\u0107\u201d (nr 15).<\/p>\n Ta nadzieja pozwala Janowi Paw\u0142owi II wyrazi\u0107 wspania\u0142\u0105 pochwa\u0142\u0119 \u017cycia, kt\u00f3re warto prze\u017cy\u0107 do ko\u0144ca. \u201eMimo ogranicze\u0144 mego wieku \u2013 pisze \u2013 bardzo wysoko ceni\u0119 sobie \u017cycie i umiem si\u0119 nim cieszy\u0107. Dzi\u0119kuj\u0119 za to Bogu!\u201d (nr 17). S\u0142owa te nabieraj\u0105 niezwyk\u0142ej mocy, gdy we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce zosta\u0142y napisane w czasie, gdy papie\u017c by\u0142 ju\u017c mocno naznaczony chorob\u0105 Parkinsona. Jej zewn\u0119trzne objawy, kt\u00f3rych Jan Pawe\u0142 II nigdy nie ukrywa\u0142, by\u0142y szeroko komentowane w mediach. I w\u0142a\u015bnie dlatego nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce decyzja papie\u017ca nie retuszowania chorobowych objaw\u00f3w i rezygnacji z konstruowania czego\u015b, co dzisiaj okre\u015bla si\u0119 \u201ewizerunkiem medialnym\u201d, doda\u0142a odwagi wielu osobom starszym do tw\u00f3rczej obecno\u015bci w przestrzeni spo\u0142ecznej, mimo widocznych dla otoczenia dolegliwo\u015bci wynikaj\u0105cych z choroby i staro\u015bci.<\/p>\n W afirmacji \u017cycia, jak\u0105 wypowiada Jan Pawe\u0142 II, nie ma cienia zgorzknienia czy wycofywania si\u0119 z dotychczasowej aktywno\u015bci, gdy\u017c \u2013 jak powiada \u2013 \u201epi\u0119knie jest s\u0142u\u017cy\u0107 do ko\u0144ca sprawie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d. Jednak nie ko\u0144czy on swojej refleksji na pochwale \u017cycia, ale spogl\u0105da z wielk\u0105 nadziej\u0105 na jego kres: \u201eZarazem [\u2026] g\u0142\u0119bokim pokojem nape\u0142nia mnie my\u015bl o chwili, w kt\u00f3rej B\u00f3g wezwie mnie do siebie – z \u017cycia do \u017cycia!\u201d (nr 17). Na tym w\u0142a\u015bnie polega konsekwentnie chrze\u015bcija\u0144skie podej\u015bcie do \u015bmierci: \u0142\u0105czy ono w sobie zar\u00f3wno afirmacj\u0119 ziemskiej egzystencji, jak i nadziej\u0119 na \u017cycie, kt\u00f3re trwa wiecznie.<\/p>\n List do os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku<\/em> ko\u0144czy si\u0119 modlitw\u0105, w kt\u00f3rej Jan Pawe\u0142 II prosi\u00a0 dla wszystkich wierz\u0105cych o \u0142ask\u0119 powitania chwili ostatecznego \u201eprzej\u015bcia\u201d z pokojem w sercu, nie \u017ca\u0142uj\u0105c niczego, co przyjdzie porzuci\u0107. Takie te\u017c by\u0142y ostatnie chwile \u017cycia tego niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3re na nowo zosta\u0142y przywo\u0142ane w pami\u0119ci w dwudziest\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci, 2 kwietnia 2025 o godzinie 21.37.<\/p>\n Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kto przed dwudziestu laty \u015bwiadomie prze\u017cywa\u0142 te wydarzenia, doskonale rozpoznaje, \u017ce zestaw cyfr: 21.37 oznacza godzin\u0119, w kt\u00f3rej \u017cycie Jana Paw\u0142a II. dobieg\u0142o ko\u0144ca. Arcybiskup Leonardo Sandri, kt\u00f3ry kr\u00f3tko potem zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do zgromadzonych na Placu \u015awi\u0119tego Piotra t\u0142um\u00f3w, poinformowa\u0142, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty odszed\u0142 do domu Ojca. Cisza, jaka wtedy zapad\u0142a w t\u0142umie modl\u0105cych si\u0119, … <\/p>\n