Reakcja opinii publicznej na \u015bmier\u0107 czarnosk\u00f3rego Georga Floyda, kt\u00f3ry zmar\u0142 wskutek interwencji policji, wstrz\u0105sn\u0119\u0142a spo\u0142ecze\u0144stwem ameryka\u0144skim. Gwa\u0142towne protesty trwa\u0142y przez niemal dwa tygodnie. By\u0142o w\u015br\u00f3d nich wiele pokojowych manifestacji, by\u0142y jednak tak\u017ce powa\u017cne zamieszki, w czasie kt\u00f3rych palono samochody demolowano lokale i dochodzi\u0142o do akt\u00f3w wandalizmu. Ka\u017cda tragiczna i zupe\u0142nie niepotrzebna \u015bmier\u0107 w trakcie interwencji w\u0142adz porz\u0105dkowych musi wywo\u0142ywa\u0107 oburzenie. Nie zmienia w tym nic fakt, \u017ce Floyd w przesz\u0142o\u015bci wielokrotnie popada\u0142 w konflikty z prawem i zosta\u0142 skazany na kilka lat wi\u0119zienia za rozb\u00f3j z broni\u0105 w r\u0119ku. I trudno licytowa\u0107 si\u0119, czyja \u015bmier\u0107 jest wa\u017cniejsza. Jednak dla kogo\u015b spoza Stan\u00f3w Zjednoczonych tak gwa\u0142towna reakcja na \u015bmier\u0107 pojedynczego cz\u0142owieka, mo\u017ce by\u0107 czym\u015b zastanawiaj\u0105cym, skoro nie jest on ani pierwszym, ani niestety zapewne ostatnim obywatelem, kt\u00f3ry ginie wskutek brutalnej akcji policji.<\/p>\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 i to jest jeden aspekt tych wydarze\u0144 \u2013 \u017ce tak gwa\u0142towne emocje s\u0105 jakim\u015b dalekim echem przesz\u0142o\u015bci, ci\u0105gle jeszcze nie do ko\u0144ca przepracowanej przez spo\u0142ecze\u0144stwo ameryka\u0144skie. Chodzi o hipotek\u0119, jaka ci\u0105\u017cy na Stanach Zjednoczonych, ale tak\u017ce na bogatych pa\u0144stwach Zachodu Europy. Ich dzisiejsza pomy\u015blno\u015b\u0107 nie jest jedynie owocem zaradno\u015bci i pracowito\u015bci ich mieszka\u0144c\u00f3w oraz wypadkow\u0105 tej \u017cyciowej filozofii, kt\u00f3ra wyros\u0142a z powi\u0105zania grecko-rzymskiej m\u0105dro\u015bci i prawa z judeochrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0105 cz\u0142owieka i etyk\u0105. Dzi\u0119ki nim mo\u017cliwe by\u0142o rozwijanie kultury oraz gromadzenie i przekazywanie z pokolenie na pokolenie wiedzy, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a tak\u017ce gromadzi\u0107 i przekazywa\u0107 kolejnym generacjom bogactwo materialne i pomy\u015blno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Obok tego jednak ta pomy\u015blno\u015b\u0107 \u015bwiata zachodniego ma niestety swoje ciemne strony: nale\u017cy do nich bezwzgl\u0119dna eksploatacja bogactw kolonii w Afryce, Azji i na obszarze obu Ameryk oraz zniewolenie ich rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie pod\u0142ym procederem by\u0142 handel niewolnikami, kt\u00f3rych sprzedawano jako tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 do pracy na farmach. Wprawdzie Europejczycy i osadnicy ameryka\u0144scy nie wymy\u015blili niewolnictwa, ani handlu niewolnikami. Jednak fakt, \u017ce przez d\u0142ugie stulecia, a\u017c do po\u0142owy XIX w. m\u00f3g\u0142 istnie\u0107 transatlantycki handel niewolnikami, rzuca si\u0119 cieniem na historii Europy zachodniej i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Mimo zniesienia tego procederu, logika wyzysku pozostaje obecna r\u00f3wnie\u017c dzisiaj. Jest to wyzysk, w ramach kt\u00f3rego wykorzystywane s\u0105 olbrzymie r\u00f3\u017cnice w rozwoju ekonomicznym, zad\u0142u\u017cenie kraj\u00f3w, kt\u00f3ry niegdy\u015b by\u0142y koloniami, a tak\u017ce chocia\u017cby w obszarze handlu broni\u0105. Handlarze broni\u0105 potrafi\u0105 zaopatrywa\u0107 w ni\u0105 jednocze\u015bnie zwa\u015bnione strony, nie pozwalaj\u0105c na wyga\u015bni\u0119cie konfliktu.<\/p>\n
Ta mroczna dziejowa hipoteka nie stanowi jednak pe\u0142nego wyja\u015bnienia gwa\u0142towno\u015bci i rozmiar\u00f3w protest\u00f3w po \u015bmierci George\u2019a Floyda. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niema\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 protestuj\u0105cych, szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3rzy nie stronili od przemocy, kierowa\u0142a si\u0119 nie tylko s\u0142usznym oburzeniem z powodu dzia\u0142a\u0144 policji. Protesty by\u0142y elementem walki politycznej, jaka toczy si\u0119 nie tylko w USA (w kontek\u015bcie kampanii wyborczej przed wyborami prezydenta), ale r\u00f3wnie\u017c w ca\u0142ym obszarze euroatlantyckim. Jest to walka mi\u0119dzy dwiema odmiennymi wizjami \u015bwiata i spo\u0142ecze\u0144stwa. Pierwsza z nich traktuje dotychczasowe dzieje jako obci\u0105\u017caj\u0105ce dziedzictwo, kt\u00f3re musi zosta\u0107 doszcz\u0119tnie zburzone. Ma ono by\u0107 odpowiedzialne nie tylko za historyczne krzywdy (co jest niew\u0105tpliwie prawd\u0105), ale tak\u017ce za wszystkie problemy wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata (co jest r\u00f3wnie niew\u0105tpliwie manipulacj\u0105). Dopiero totalna de(kon)strukcja wszystkich struktur spo\u0142ecznych, w\u0142\u0105cznie z dziedzictwem kultury i dotychczasowej moralno\u015bci, pozwoli na zbudowanie nowego wspania\u0142ego \u015bwiata r\u00f3wno\u015bci i tolerancji, pozbawionego podzia\u0142\u00f3w i zapewniaj\u0105ca pe\u0142ni\u0119 praw cz\u0142owieka ka\u017cdemu, w\u0142\u0105cznie z prawami r\u00f3\u017cnorakich mniejszo\u015bci.<\/p>\n
Zwolennicy drugiego podej\u015bcia dostrzegaj\u0105 w dziedzictwie historii, kultury i moralno\u015bci, nie tylko obci\u0105\u017cenie, ale tak\u017ce istotn\u0105 warto\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie mo\u017cna zaprzepa\u015bci\u0107. Szacunek dla cywilizacyjnego dziedzictwa nie mo\u017ce oczywi\u015bcie oznacza\u0107 ani gloryfikacji przesz\u0142o\u015bci, ani te\u017c ignorowania z\u0142a, jakie si\u0119 w niej dokona\u0142o. Nie mo\u017ce te\u017c oznacza\u0107 upartego trwania przy tym, co dawne. Jednak post\u0119p spo\u0142eczny nie mo\u017ce te\u017c powodowa\u0107 niszczenia kulturowego dziedzictwa w imi\u0119 utopii, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 jeszcze bardziej opresyjna, ni\u017c przesz\u0142o\u015b\u0107. Budowana przez stulecia kultura i moralno\u015b\u0107, wraz z podstawowymi instytucjami, do kt\u00f3rych nale\u017cy np. rodzina, opiera si\u0119 na do\u015bwiadczeniu pokole\u0144, a nie jedynie na utopijnej wizji przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Wydarzenia wok\u00f3\u0142 tragicznej \u015bmierci Georga Floyda by\u0142y zatem czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko uzasadnionym sprzeciwem wobec rasizmu. Sta\u0142y si\u0119 now\u0105 ods\u0142on\u0105 sporu, kt\u00f3ry obejmuje coraz to nowe obszary \u017cycia spo\u0142ecznego. Od jego ostatecznego wyniku b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 los nie tylko Ameryki, ale tak\u017ce Europy.<\/p>\n
Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Reakcja opinii publicznej na \u015bmier\u0107 czarnosk\u00f3rego Georga Floyda, kt\u00f3ry zmar\u0142 wskutek interwencji policji, wstrz\u0105sn\u0119\u0142a spo\u0142ecze\u0144stwem ameryka\u0144skim. Gwa\u0142towne protesty trwa\u0142y przez niemal dwa tygodnie. By\u0142o w\u015br\u00f3d nich wiele pokojowych manifestacji, by\u0142y jednak tak\u017ce powa\u017cne zamieszki, w czasie kt\u00f3rych palono samochody demolowano lokale i dochodzi\u0142o do akt\u00f3w wandalizmu. Ka\u017cda tragiczna i zupe\u0142nie niepotrzebna \u015bmier\u0107 w trakcie interwencji … <\/p>\n