{"id":2005,"date":"2025-11-11T16:55:58","date_gmt":"2025-11-11T15:55:58","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=2005"},"modified":"2025-11-12T12:08:12","modified_gmt":"2025-11-12T11:08:12","slug":"matka-pana-i-matka-wierzacych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=2005","title":{"rendered":"Matka Pana i Matka wierz\u0105cych"},"content":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy z tych dw\u00f3ch tytu\u0142\u00f3w maryjnych \u2013 mimo s\u0142ownego podobie\u0144stwa \u2013 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b u\u017cywa poj\u0119cia \u201ematka\u201d. Chodzi oczywi\u015bcie o Maryj\u0119, Matk\u0119 Jezusa. Chrze\u015bcijanie wywodz\u0105cy si\u0119 z reformacji s\u0105 w stanie zaakceptowa\u0107 tytu\u0142 \u201eMatka Pana\u201d, gdy\u017c by\u0142 u\u017cywany w chrze\u015bcija\u0144stwie pierwszych wiek\u00f3w, rozumiej\u0105 go jednak w sensie jednorazowego zadania, do jakiego B\u00f3g powo\u0142a\u0142 Maryj\u0119. Nie wynika z niego, w ich mniemaniu, ani szczeg\u00f3lny status Maryi, ani jej wyj\u0105tkowa rola w dziele zbawienia. Dla wra\u017cliwo\u015bci protestanckiej ka\u017cde wyakcentowanie jej osoby by\u0142o r\u00f3wnoznaczne z niedopuszczalnym pomniejszeniem znaczenia i roli Jezusa Chrystusa. Takim niedopuszczalnym wyakcentowaniem by\u0142by dla protestant\u00f3w tytu\u0142 \u201eMatka wierz\u0105cych\u201d, kt\u00f3ry jednak jak najbardziej odpowiada wierze i pobo\u017cno\u015bci katolik\u00f3w i prawos\u0142awnych, odnosz\u0105cych si\u0119 do Maryi z wielk\u0105 czci\u0105. Tak, jak na przestrzeni wiek\u00f3w we wsp\u00f3lnotach protestanckich dochodzi\u0142o do pomniejszania roli Maryi, a nawet niech\u0119ci wobec niej, tak te\u017c niekiedy w pobo\u017cno\u015bci katolickiej mieli\u015bmy do czynienia z przeakcentowaniem znaczenia Maryi, podnoszonej niemal\u017ce do rangi \u201einstancji po\u015bredniej\u201d pomi\u0119dzy Bogiem a lud\u017ami. Wyja\u015bnieniu (nie)adekwatno\u015bci niekt\u00f3rych tytu\u0142\u00f3w maryjnych, u\u017cywanych w pobo\u017cno\u015bci katolickiej po\u015bwi\u0119cona jest najnowsza nota doktrynalna Dykasterii Nauki Wiary zatytu\u0142owana <em>Mater Populi fidelis<\/em>, zaaprobowana przez papie\u017ca Leona XIV w dniu 7 pa\u017adziernika 2025 r., a wi\u0119c we wspomnienie Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej.<!--more--><\/p>\n<p>Nota wywo\u0142a\u0142a pewne poruszenie w \u015brodowiskach, w kt\u00f3rych rozwin\u0119\u0142y si\u0119 nowe formy pobo\u017cno\u015bci maryjnej, wyra\u017cone w tytu\u0142ach maryjnych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 niew\u0142a\u015bciwie rozumiane. Watyka\u0144ska Nota zwraca uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie na problematyk\u0119 dw\u00f3ch tytu\u0142\u00f3w maryjnych: \u201eWsp\u00f3\u0142odkupicielka\u201d oraz \u201ePo\u015bredniczka\u201d. Obydwa tytu\u0142y pojawiaj\u0105 si\u0119 bowiem w niekt\u00f3rych formach paraliturgicznej i ludowej pobo\u017cno\u015bci i zwracanie uwagi na mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich b\u0142\u0119dnego rozumienia bywa czasem odbierane jako rugowanie ze \u015bwiadomo\u015bci wiernych kultu maryjnego. Nic takiego jednak nie jest celem Noty. Zwraca si\u0119 w niej uwag\u0119 na to, \u017ce chocia\u017c obydwa te tytu\u0142y by\u0142y u\u017cywane w niekt\u00f3rych nurtach tradycji katolickiej, a nawet przez niekt\u00f3rych papie\u017cy, to jednak dzisiaj u\u017cywa si\u0119 ich nie zawsze precyzyjnie, zmieniaj\u0105c ich znaczenie lub b\u0142\u0119dnie je interpretuj\u0105c. Dlatego w Nocie stwierdza si\u0119, \u017ce \u201egdy jakie\u015b wyra\u017cenie wymaga licznych i nieustannych obja\u015bnie\u0144, by nie zosta\u0142o b\u0142\u0119dnie zrozumiane, nie s\u0142u\u017cy wierze Ludu Bo\u017cego i staje si\u0119 niestosowne\u201d (Nota, nr 22).<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bciwa pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjna bazuje na \u0142\u0105cznym uwzgl\u0119dnieniu dw\u00f3ch pewnik\u00f3w wiary. Pierwszym jest potwierdzona przez \u015bwiadectwo Nowego Testamentu niezwykle g\u0142\u0119boka wsp\u00f3\u0142praca Maryi z planem zbawienia. Jest ona dziewicz\u0105 Matk\u0105 Jezusa i uprzywilejowanym \u015bwiadkiem wydarze\u0144 z pierwszych lat \u017cycia Jezusa, a tak\u017ce osob\u0105, kt\u00f3ra w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b zosta\u0142a obdarzona Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej charakteryzuje j\u0105 tak\u017ce szczeg\u00f3lna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. R\u00f3wnie bezdyskusyjna pozostaje jednak prawda wiary, \u017ce odkupienie rodzaju ludzkiego dokona\u0142o si\u0119 jedynie przez Misterium Paschalne Jezusa Chrystusa. W zwi\u0105zku z tym do Niego i tylko do Niego odnosi si\u0119 w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu tytu\u0142 Odkupiciela i Po\u015brednika. Bezrefleksyjne u\u017cywanie tytu\u0142u \u201eWsp\u00f3\u0142odkupicielka\u201d lub \u201ePo\u015bredniczka\u201d sugerowa\u0142oby, \u017ce istnieje jaka\u015b przestrze\u0144 dzie\u0142a odkupienia, kt\u00f3ra jest niezale\u017cnym dzie\u0142em Maryi, co by\u0142oby po prostu herezj\u0105. Dokonane przez Chrystusa dzie\u0142o odkupienia jest kompletne i niczego mu nie brakuje. Je\u017celi \u015bw. Pawe\u0142 stwierdza, \u017ce w swoim ciele dope\u0142nia braki udr\u0119k Chrystusa (Kol 1, 24), to nie ma na my\u015bli jakiego\u015b braku dotycz\u0105cego samego dzie\u0142a odkupienia, ale odnosi si\u0119 do warto\u015bci zbawczej ka\u017cdego cierpienia, je\u015bli zostanie przez cierpi\u0105cego po\u0142\u0105czone z M\u0119k\u0105 Chrystusa. Dlatego tytu\u0142 Wsp\u00f3\u0142odkupicielki uznany zosta\u0142 w Nocie za zawsze niestosowny. Natomiast tytu\u0142 Po\u015bredniczki powinien by\u0107 u\u017cywany zawsze w znaczeniu podporz\u0105dkowanym, tak by nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u201ew \u017caden spos\u00f3b nie ma na celu dodania skuteczno\u015bci ani mocy jedynemu po\u015brednictwu Jezusa Chrystusa, prawdziwego Boga i prawdziwego cz\u0142owieka\u201d (Nota, nr 25). Chocia\u017c Maryja uczestniczy w dziele zbawienia od pocz\u0105tku w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, to r\u00f3\u017cne formy tego uczestnictwa (a wi\u0119c w pewnym sensie tak\u017ce po\u015brednictwa), odnosz\u0105 si\u0119 do wszystkich wiernych, kt\u00f3rzy przez swoje zaanga\u017cowanie i \u015bwi\u0119te \u017cycie przekazuj\u0105 \u015bwiatu Ewangeli\u0119. \u201eChrystus umo\u017cliwia r\u00f3\u017cne formy po\u015brednictwa w realizacji swojego zbawczego planu, poniewa\u017c w komunii z Nim wszyscy mo\u017cemy by\u0107 w pewien spos\u00f3b pomocnikami Boga, \u00abpo\u015brednikami jedni dla drugich\u00bb\u201d (Nota, nr 28). Jak podkre\u015blono w Nocie, nale\u017cy tak\u017ce \u201eunika\u0107 tytu\u0142\u00f3w i wyra\u017ce\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do Maryi, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 J\u0105 jako swego rodzaju \u00abpiorunochron\u00bb wobec sprawiedliwo\u015bci Pana, jak gdyby Maryja by\u0142a konieczn\u0105 alternatyw\u0105 dla niewystarczaj\u0105cego mi\u0142osierdzia Boga\u201d (Nota, nr 37).<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Warto jeszcze wskaza\u0107 na u\u017cyty w Nocie tytu\u0142 maryjny, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie adekwatny i warto\u015bciowy, a nale\u017cy do ma\u0142o znanych i rzadko u\u017cywanych w pobo\u017cno\u015bci. Chodzi o okre\u015blenie \u201epierwsza Uczennica\u201d. S\u0142owo ucze\u0144 (gr. <em>mathetes<\/em>) jest jednym z kluczowych okre\u015ble\u0144 Nowego Testamentu na kogo\u015b, kto przyjmuje Jezusa i dzi\u0119ki Niemu, w mocy Ducha \u015awi\u0119tego oddaje siebie Ojcu niebieskiemu. Maryja uczyni\u0142a to jako pierwsza z ludzi i to w najbardziej doskona\u0142y spos\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Ks. Marian Machinek MSF\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy z tych dw\u00f3ch tytu\u0142\u00f3w maryjnych \u2013 mimo s\u0142ownego podobie\u0144stwa \u2013 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b u\u017cywa poj\u0119cia \u201ematka\u201d. Chodzi oczywi\u015bcie o Maryj\u0119, Matk\u0119 Jezusa. Chrze\u015bcijanie wywodz\u0105cy si\u0119 z reformacji s\u0105 w stanie zaakceptowa\u0107 tytu\u0142 \u201eMatka Pana\u201d, gdy\u017c by\u0142 u\u017cywany w chrze\u015bcija\u0144stwie pierwszych wiek\u00f3w, rozumiej\u0105 go jednak w sensie jednorazowego zadania, do jakiego B\u00f3g powo\u0142a\u0142 Maryj\u0119. Nie &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/machinek.pl\/?p=2005\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eMatka Pana i Matka wierz\u0105cych\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2005","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2005"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2007,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2005\/revisions\/2007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}