{"id":2088,"date":"2026-04-12T20:29:39","date_gmt":"2026-04-12T18:29:39","guid":{"rendered":"https:\/\/machinek.pl\/?p=2088"},"modified":"2026-04-12T20:30:16","modified_gmt":"2026-04-12T18:30:16","slug":"zydzi-beda-zbawieni-bez-chrystusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/machinek.pl\/?p=2088","title":{"rendered":"\u017bydzi b\u0119d\u0105 zbawieni bez Chrystusa?"},"content":{"rendered":"<p>Listy Konferencji Episkopatu Polski kierowane do wiernych pozostaj\u0105 cz\u0119sto bez echa, a je\u015bli kogo\u015b irytuj\u0105, to s\u0105 to zazwyczaj etatowi krytycy wszystkiego, co katolickie. Jednak chyba nawet sygnatariusze <em>List<\/em><em>u <\/em><em>Konferencji Episkopatu Polski z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Paw\u0142a II w rzymskiej Synagodze Wi\u0119kszej<\/em> nie przypuszczali, \u017ce wywo\u0142a on a\u017c tak\u0105 medialn\u0105 burz\u0119 i poruszenie, i to w \u015brodowiskach wiernych katolik\u00f3w. I rzeczywi\u015bcie, trudno by\u0142oby broni\u0107 tego, \u017ce zosta\u0142 odczytany tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami Wielkanocnymi i \u017ce jego tre\u015b\u0107 jest tak podatna na b\u0142\u0119dne interpretacje. Zawarte w nim zaproszenie do odwiedzenia synagog, zwa\u017cywszy nie tylko ich znikom\u0105 liczb\u0119, ale tak\u017ce \u2013 tam, gdzie s\u0105 czynne \u2013 towarzysz\u0105ce korzystaniu z nich \u015brodki bezpiecze\u0144stwa, trzeba uzna\u0107 za kuriozalne. Nie spos\u00f3b tak\u017ce nie dostrzec pewnej ra\u017c\u0105cej asymetrii. Irytuj\u0105ce jest wspominanie antysemityzmu w czasie, gdy s\u0142owo to bywa nierzadko wykorzystywane jako jedyna odpowied\u017a na najmniejsz\u0105 nawet krytyk\u0119 post\u0119powania w\u0142adz izraelskich i dzia\u0142a\u0144 armii izraelskiej w strefie Gazy i w Libanie czy te\u017c nauki radykalnych od\u0142am\u00f3w judaizmu.<!--more--><\/p>\n<p>Jednak nie te aspekty listu episkopatu wywo\u0142a\u0142y najwi\u0119ksze poruszenie. Prawdziw\u0105 burz\u0119 wywo\u0142a\u0142a szeroko rozpowszechniana pog\u0142oska, jakoby polscy biskupi zawarli w swoim li\u015bcie stwierdzenia wprost godz\u0105ce w katolick\u0105 wiar\u0119. List mia\u0142by by\u0107 dowodem porzucenia katolickiego nauczania o jedyno\u015bci zbawienia przez Jezusa Chrystusa. Czy te sugestie s\u0105 rzeczywi\u015bcie prawdziwe? Trzeba przyzna\u0107, \u017ce w li\u015bcie zabrak\u0142o jasnego przypomnienia podstawowej prawdy wiary katolickiej o jedyno\u015bci zbawczej Chrystusa. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie ostatnich akapit\u00f3w listu, gdzie jest mowa (z przywo\u0142aniem fragmentu wypowiedzi Komisji Stolicy Apostolskiej ds. Relacji Religijnych z Judaizmem z 2015 r.) o mo\u017cliwo\u015bci zbawienia \u017byd\u00f3w bez \u201ewyra\u017anego wyznawania Chrystusa\u201d.<\/p>\n<p>Zgodnie z katolick\u0105 wiar\u0105 nie ma zbawienia bez Chrystusa. Jest On <em>jedynym<\/em> Zbawc\u0105 i poza Nim, obok Niego czy te\u017c niezale\u017cnie od Niego nie jest mo\u017cliwe zbawienie jakiegokolwiek cz\u0142owieka. Wyznaj\u0105c t\u0119 prawd\u0119, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak zawsze wiedzia\u0142, \u017ce zbawcze dzia\u0142anie jedynego Zbawiciela cz\u0142owieka przekracza widzialne ramy wsp\u00f3lnoty wyznawc\u00f3w Chrystusa. \u015aw. Augustyn wyrazi\u0142 t\u0119 my\u015bl w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eWielu, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wewn\u0105trz, s\u0105 na zewn\u0105trz; a wielu, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 na zewn\u0105trz, s\u0105 wewn\u0105trz\u201d. Zbawienie nie jest nigdy czym\u015b automatycznym, ale dost\u0119puj\u0105 go ci, kt\u00f3rzy otwartym sercem zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do Boga, nawet je\u015bli ich poznanie Go nie jest doskona\u0142e. Jak to wyrazi\u0142 Aposto\u0142 Piotr w domu poganina Korneliusza, \u201eB\u00f3g nie ma wzgl\u0119du na osoby i w ka\u017cdym narodzie mi\u0142y jest Mu ten, kto si\u0119 Go boi i post\u0119puje sprawiedliwie\u201d (Dz 10, 34-35). Nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ani chrze\u015bcijanie, ani \u017cydzi, ani przedstawiciele innych religii czy ktokolwiek inny, nie zostan\u0105 zbawieni bez Chrystusa. Nie ma zbawienia <em>bez Chrystusa<\/em>, istnieje jednak nadzieja zbawienia <em>bez \u015bwiadomo\u015bci bycia zbawionym przez Chrystusa<\/em>. Je\u017celi ludzie innych religii, tak\u017ce \u017cydzi, a by\u0107 mo\u017ce nawet niekt\u00f3rzy niewierz\u0105cy, nie znaj\u0105 Chrystusa bez w\u0142asnej winy (a stopie\u0144 tej win\u0119 potrafi os\u0105dzi\u0107 w ca\u0142ej prawdzie jedynie S\u0119dzia \u017cywych i umar\u0142ych!), ale usilnie staraj\u0105 si\u0119 o prawe, szlachetne i uczciwe \u017cycie, to B\u00f3g otwiera tak\u017ce im szans\u0119 zbawienia. Nie zostan\u0105 jednak zbawieni inaczej, jak tylko przez Chrystusa, chocia\u017c dowiedz\u0105 si\u0119 o tym dopiero na ostatecznym s\u0105dzie. Ich zbawienie nie dokona si\u0119 moc\u0105 ich praktyk religijnych (np. poprzez przestrzeganie przykaza\u0144 Tory), gdy\u017c takie praktyki nie maj\u0105 \u017cadnej mocy zbawczej. Nie s\u0105 jednak nieistotne, gdy\u017c s\u0105 wyrazem szczero\u015bci i powagi, z jak\u0105 cz\u0142owiek traktuje to, co rozpoznaje jako pochodz\u0105ce od Boga. W tej powszechnej woli zbawienia wyra\u017ca si\u0119 prawda, \u017ce B\u00f3g jest S\u0119dzi\u0105 sprawiedliwym i nie odrzuca nikogo, je\u017celi tylko cz\u0142owiek w pe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci i wolno\u015bci sam nie zerwie relacji z Nim. Jednak z racji, \u017ce obraz Boga bez Chrystusa jest niepe\u0142ny i zamazany, nie ma powodu, by powstrzymywa\u0107 si\u0119 wobec kogokolwiek (tak\u017ce wobec \u017cyd\u00f3w) od g\u0142oszenia ca\u0142ej prawdy Ewangelii. Ostatecznie trzeba pozostawi\u0107 jednak stan ich serc i umys\u0142\u00f3w ocenie Tego, kt\u00f3ry s\u0105dzi sprawiedliwie. Chocia\u017c w li\u015bcie episkopatu zabrak\u0142o wyra\u017anego przypomnienia prawdy o jedyno\u015bci zbawienia przez Chrystusa, to nie ma w nim te\u017c \u017cadnej supozycji, jakoby istnia\u0142a jaka\u015b inna, dodatkowa czy paralelna, \u017cydowska (czy jakakolwiek inna) droga zbawienia \u2013 bez Chrystusa. Podnoszone zarzuty o biskupi\u0105 negacj\u0119 prawdy o Chrystusie jako jedynym Zbawcy ludzko\u015bci trzeba uzna\u0107 za absurdalne.<\/p>\n<p>Przy okazji burzy wywo\u0142anej listem episkopatu warto zda\u0107 sobie spraw\u0119 z istotnych rozr\u00f3\u017cnie\u0144, notorycznie pomijanych w wielu medialnych dyskusjach o judaizmie. Trzeba rozr\u00f3\u017cni\u0107 <em>\u017byd\u00f3w<\/em>, czyli przedstawicieli pewnej narodowo\u015bci i obywateli pa\u0144stwa (s\u0142owo pisane z du\u017cej litery \u2013 tak jak Polak\u00f3w, Amerykan\u00f3w czy Chi\u0144czyk\u00f3w) od <em>\u017cyd\u00f3w<\/em>, czyli wyznawc\u00f3w pewnej religii (pisane z ma\u0142ej litery \u2013 tak jak chrze\u015bcijan, muzu\u0142man\u00f3w czy buddyst\u00f3w). W\u015br\u00f3d <em>\u017byd\u00f3w<\/em> (narodowo\u015b\u0107) znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno wierz\u0105cy, jak i wielu ateist\u00f3w. Nale\u017c\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bni izraelscy politycy, cz\u0142onkowie grup i partii nacjonalistycznych, a tak\u017ce osoby pochodzenia \u017cydowskiego odgrywaj\u0105ce kluczow\u0105 rol\u0119 w polityce \u015bwiatowej i w obszarze globalnych finans\u00f3w. W\u015br\u00f3d <em>\u017cyd\u00f3w<\/em> (religia) natomiast istnieje szereg nurt\u00f3w, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 np. osoby przywi\u0105zane do czytania Tory, piel\u0119gnuj\u0105ce religijne \u017cydowskie tradycje, ale tak\u017ce ortodoksyjni wyznawcy judaizmu, czyli tej postaci religii \u017cydowskiej, kt\u00f3ra ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 po zburzeniu Jerozolimy w 70 r. n. e., i kt\u00f3ra w swoich radykalnych od\u0142amach sta\u0142a si\u0119 coraz bardziej wroga wobec chrze\u015bcija\u0144stwa. To w\u0142a\u015bnie w \u0142onie tych religijnych grup przekazywany jest negatywny obraz Chrystusa i niech\u0119\u0107 wobec chrze\u015bcijan oraz zakazywane jest czytanie Ewangelii. Podkre\u015blaj\u0105c niew\u0105tpliw\u0105 historyczn\u0105 hipotek\u0119 niech\u0119ci czy nawet nienawi\u015bci chrze\u015bcijan wobec <em>\u017byd\u00f3w<\/em> (nar\u00f3d) oraz <em>\u017cyd\u00f3w<\/em> (religia), nie wolno wi\u0119c tak\u017ce przemilcza\u0107 \u2013 okre\u015blaj\u0105c ka\u017cd\u0105 krytyk\u0119 mianem antysemityzmu \u2013 uzasadnionych zarzut\u00f3w zar\u00f3wno wobec post\u0119powania przyw\u00f3dc\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w tego narodu, jak i wobec wielu element\u00f3w \u017cydowskiej religijno\u015bci.<\/p>\n<p>Dopiero po uwzgl\u0119dnieniu tych rozr\u00f3\u017cnie\u0144 mo\u017cna \u2013 i trzeba \u2013 m\u00f3wi\u0107: o wyj\u0105tkowych relacjach chrze\u015bcija\u0144stwa z religi\u0105 moj\u017ceszow\u0105, kt\u00f3re s\u0105 rzeczywi\u015bcie g\u0142\u0119bsze ni\u017c stosunek Ko\u015bcio\u0142a do innych religii; o wsp\u00f3lnym psa\u0142terzu recytowanym zar\u00f3wno przez pobo\u017cnych \u017cyd\u00f3w, jak i wielu katolik\u00f3w \u2013 w ramach Liturgii Godzin, o wsp\u00f3lnym dziedzictwie starotestamentalnej historii zbawienia; o tym, \u017ce pierwsze wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z nawr\u00f3conych \u017cyd\u00f3w i o tym, \u017ce wzywany w modlitwie Ko\u015bcio\u0142a Ojciec Pana Jezusa Chrystusa jest tym samym Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba, kt\u00f3rego wyznaj\u0105 \u017cydzi.<\/p>\n<p>Ks. Marian Machinek MSF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Listy Konferencji Episkopatu Polski kierowane do wiernych pozostaj\u0105 cz\u0119sto bez echa, a je\u015bli kogo\u015b irytuj\u0105, to s\u0105 to zazwyczaj etatowi krytycy wszystkiego, co katolickie. Jednak chyba nawet sygnatariusze Listu Konferencji Episkopatu Polski z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Paw\u0142a II w rzymskiej Synagodze Wi\u0119kszej nie przypuszczali, \u017ce wywo\u0142a on a\u017c tak\u0105 medialn\u0105 burz\u0119 i poruszenie, &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/machinek.pl\/?p=2088\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201e\u017bydzi b\u0119d\u0105 zbawieni bez Chrystusa?\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2088","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2088"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2090,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2088\/revisions\/2090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/machinek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}